Apple intelligence có hay không “nói dối” về Siri!

Về câu hỏi liệu Apple có “nói dối” về Siri và tình hình phát triển mã nguồn của trợ lý ảo này, chúng ta cần phân tích dựa trên các thông tin hiện có từ các nguồn đáng tin cậy, đồng thời xem xét bối cảnh chiến lược AI của Apple và những tranh cãi xung quanh Apple Intelligence. 

1. Bối cảnh và tranh cãi về Siri và Apple Intelligence

Tại công bố tại WWDC 2024. Các nguồn tin, bao gồm báo cáo từ Bloomberg và các bài viết công nghệ, cho thấy Apple đã gặp nhiều khó khăn trong việc phát triển một phiên bản Siri tiên tiến, dẫn đến những cáo buộc rằng công ty có thể đã “nói quá” về khả năng của trợ lý ảo này.

• Quảng bá tại WWDC 2024: Apple đã trình diễn các tính năng ấn tượng của Siri, như khả năng đọc email, trích xuất thông tin chuyến bay thời gian thực, nhắc nhở lịch hẹn, và lập lộ trình trong ứng dụng Maps. Tuy nhiên, theo Bloomberg, nhiều tính năng này chỉ là bản demo giả lập, chưa thực sự hoạt động trên thiết bị thử nghiệm. Thậm chí, một số thành viên trong đội phát triển Siri còn không biết đến sự tồn tại của các tính năng được quảng bá. Điều này khiến nhiều người cho rằng Apple đã tạo ấn tượng sai lệch về mức độ hoàn thiện của Siri.
• Trì hoãn tính năng: Apple xác nhận rằng một số tính năng AI của Apple Intelligence, bao gồm các cải tiến cá nhân hóa cho Siri (như ngữ cảnh cá nhân, nhận thức màn hình, và khả năng thực hiện hành động trong ứng dụng), đã bị trì hoãn, có thể đến năm 2026. Điều này trái ngược với những gì được hứa hẹn tại WWDC 2024, làm dấy lên nghi ngờ về tính trung thực trong chiến lược truyền thông của Apple.
• Phản ứng từ người dùng và chuyên gia: Một số bài viết, như của John Gruber trên Daring Fireball, chỉ trích Apple vì quảng bá những tính năng chưa hoàn thiện, gọi đó là “lừa dối” người dùng. Ví dụ, khi được hỏi câu hỏi đơn giản như “Tháng hiện tại là tháng mấy?”, Siri đôi khi trả lời sai hoặc không hiểu, trong khi các trợ lý AI khác như ChatGPT hay Gemini hoạt động tốt hơn. Điều này làm tăng cảm giác thất vọng về năng lực thực tế của Siri.

2. Apple có “nói dối” về Siri không?

Thuật ngữ “nói dối” có thể hơi mạnh, nhưng các chỉ trích chủ yếu tập trung vào việc Apple đã quảng bá quá mức khả năng của Siri trong khi công nghệ chưa sẵn sàng. Dưới đây là các khía cạnh chính:

• Chiến lược truyền thông thiếu minh bạch:
  • Apple có truyền thống giữ bí mật về sản phẩm cho đến khi hoàn thiện, nhưng với Siri và Apple Intelligence, công ty đã phá vỡ thói quen này bằng cách công bố các tính năng chưa sẵn sàng. Ví dụ, quảng cáo với sự tham gia của diễn viên Bella Ramsey mô tả Siri có thể nhận diện tên người dựa trên dữ liệu lịch sử, nhưng tính năng này chưa hoạt động ổn định trong thực tế.
  • Theo Bloomberg, Apple đã thay đổi chiến lược truyền thông sau những chỉ trích này, cam kết không công bố tính năng mới trước khi chúng thực sự hoàn thiện, nhằm tránh lặp lại tình trạng “hứa rồi để đó”.
• Hiệu suất thực tế của Siri:
  • Hiện tại, Siri trên iOS 18 sử dụng hai hệ thống riêng biệt: một cho các tác vụ đơn giản và một cho các truy vấn nâng cao. Sự thiếu tích hợp này khiến Siri hoạt động kém mượt mà, và nhiều tính năng được quảng bá (như hội thoại tự nhiên hơn hoặc xử lý ngữ cảnh phức tạp) chỉ đạt hiệu quả 60-80% trong các thử nghiệm nội bộ, không đáp ứng tiêu chuẩn chất lượng của Apple.
  • Một số lỗi ngớ ngẩn, như trả lời sai về ngày tháng hoặc không hiểu câu hỏi cơ bản, đã làm xấu đi hình ảnh của Siri, đặc biệt khi so sánh với các đối thủ như ChatGPT hay Google Assistant.
• Phản hồi từ Apple:
  • Apple không trực tiếp thừa nhận “nói dối” nhưng đã công khai việc trì hoãn các tính năng và đang nỗ lực cải thiện. Robby Walker, Giám đốc cấp cao của Apple, thừa nhận trong một cuộc họp nội bộ rằng đội ngũ phát triển Siri cảm thấy “tức giận, thất vọng, kiệt sức và xấu hổ” vì những trì hoãn, nhưng nhấn mạnh cam kết xây dựng “trợ lý ảo tốt nhất thế giới”.

3. Apple tự chủ phát triển mã nguồn Siri

Apple đã đầu tư đáng kể để tự chủ phát triển mã nguồn cho Siri, nhằm giảm sự phụ thuộc vào các công nghệ bên thứ ba như ChatGPT của OpenAI và cạnh tranh trực tiếp trong cuộc đua AI. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều thách thức:

• Phát triển mô hình ngôn ngữ lớn (LLM):
  • Apple đang xây dựng lại Siri từ đầu, với dự án nội bộ gọi là “LLM Siri”, dựa trên mô hình ngôn ngữ lớn do đội ngũ tại Zurich phát triển. Mục tiêu là tạo ra một Siri hiểu ngữ cảnh tốt hơn, trò chuyện tự nhiên hơn, và có khả năng tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn, tương tự các công cụ như Perplexity.
  • Ban đầu, Apple dự định phát triển hai mô hình ngôn ngữ: “Mini Mouse” (chạy trên thiết bị) và “Mighty Mouse” (xử lý trên đám mây). Tuy nhiên, do thiếu quyết đoán trong chiến lược, công ty chuyển sang phát triển một mô hình lớn duy nhất trên đám mây, dẫn đến sự chậm trễ và nản lòng trong đội ngũ kỹ sư.
• Tập trung vào quyền riêng tư:
  • Một điểm mạnh của Apple là xử lý dữ liệu trên thiết bị để bảo vệ quyền riêng tư người dùng, thay vì gửi toàn bộ dữ liệu lên đám mây như các đối thủ. Dữ liệu người dùng được tổng hợp ngay trên iPhone, chỉ gửi các phần đã xử lý, đảm bảo không lộ thông tin cá nhân. Tuy nhiên, điều này làm hạn chế sức mạnh xử lý của Siri so với các mô hình AI dựa trên đám mây như ChatGPT.
• Thách thức nội bộ:
  • Quá trình phát triển Siri gặp khó khăn do “rối loạn chức năng tổ chức và thiếu tham vọng”, theo các cựu nhân viên. Mã nguồn cũ của Siri, được mô tả là “cồng kềnh” bởi cựu kỹ sư John Burkey, khiến việc cập nhật tính năng mới trở nên phức tạp và mất nhiều thời gian.
  • Apple đã mất nhiều nhân sự chủ chốt trong đội phát triển Siri vào tay Google, bao gồm Anand Shukla, Srinivasan Venkatachary, và Steven Baker, làm chậm tiến độ cải tiến.
  • John Giannandrea, người đứng đầu mảng AI của Apple, bị chỉ trích vì thiếu định hướng rõ ràng. Một số nhân viên thậm chí lo ngại rằng phiên bản Siri cá nhân hóa có thể bị hủy bỏ hoàn toàn, buộc Apple phải xây dựng lại từ đầu với lịch phát hành dự kiến vào năm 2026.

4. Đánh giá tổng thể

• Apple có “nói dối” không? Không hẳn là nói dối, nhưng Apple đã phóng đại khả năng của Siri trong các chiến dịch quảng bá, đặc biệt tại WWDC 2024, khi nhiều tính năng chỉ là bản demo chưa hoàn thiện. Việc công bố sớm những tính năng chưa sẵn sàng, trái với truyền thống “làm trước, nói sau” của Apple, đã gây thất vọng cho người dùng và làm dấy lên tranh cãi. Chiến lược truyền thông mới của Apple, với cam kết chỉ công bố khi sản phẩm hoàn thiện, cho thấy họ đã nhận ra vấn đề.
• Tự chủ phát triển mã nguồn Siri: Apple đang nỗ lực xây dựng lại Siri với mô hình LLM riêng, nhằm tạo ra một trợ lý ảo cạnh tranh với ChatGPT. Tuy nhiên, quá trình này gặp nhiều trở ngại, từ mã nguồn cũ phức tạp, thiếu tài nguyên hạ tầng (như GPU), đến sự thiếu quyết đoán trong chiến lược và mất nhân sự. Dù vậy, Apple vẫn có lợi thế với hệ sinh thái mạnh và cam kết bảo vệ quyền riêng tư, như Dag Kittlaus – đồng sáng lập Siri – nhận định: Apple chỉ cần “cấy não” mới cho Siri để dẫn đầu.

Apple không hoàn toàn “nói dối” về Siri, nhưng họ đã tạo kỳ vọng quá cao thông qua các màn trình diễn và quảng cáo, trong khi công nghệ thực tế chưa đáp ứng được. Việc tự chủ phát triển mã nguồn Siri là một bước đi chiến lược để giảm phụ thuộc vào các đối thủ như OpenAI, nhưng quá trình này đang gặp nhiều khó khăn về kỹ thuật và tổ chức.