Bạn có nhớ lần cuối cùng bạn phải mở hàng chục tab trình duyệt để so sánh giá của một đôi giày không? Hành vi đó đang dần trở thành quá khứ. Năm 2026 đánh dấu một bước ngoặt lịch sử trong ngành bán lẻ khi người tiêu dùng bắt đầu chuyển giao quyền lực tìm kiếm và ra quyết định cho trí tuệ nhân tạo. Xu hướng mua sắm bằng AI (The AI Shopper) không còn là kịch bản phim viễn tưởng mà đã hiện diện rõ nét trong dữ liệu thị trường.
Theo Báo cáo xu hướng ngành thời trang 2026 của BoF và McKinsey, trí tuệ nhân tạo đang thay đổi hoàn toàn cách người dùng khám phá thời trang. Một con số biết nói từ báo cáo: Có tới 53% người tiêu dùng Mỹ sử dụng Generative AI để tìm kiếm thông tin trong Quý 2 năm 2025 đã dùng chính công cụ này để hỗ trợ việc mua sắm.
Điều này báo hiệu một kỷ nguyên mới: Kỷ nguyên mà các trợ lý mua sắm ảo (Virtual Shopping Assistants) trở thành người bạn đồng hành không thể thiếu. Bài viết này sẽ đi sâu phân tích sự trỗi dậy của làn sóng mua sắm bằng AI, khái niệm đột phá Agentic Commerce và những chiến lược sống còn cho thương hiệu để không bị “vô hình” trong mắt các thuật toán thông minh.
1. Sự Bùng Nổ Của Xu Hướng Mua Sắm Bằng AI
Từ Tìm Kiếm (Search) Đến Trò Chuyện (Chat)
Cách đây vài năm, mua sắm bằng AI chỉ dừng lại ở các chatbot kịch bản đơn giản. Nhưng hiện nay, sự xuất hiện của các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) đã thay đổi cuộc chơi. Người dùng không còn gõ các từ khóa ngắn gọn như “áo sơ mi trắng” vào thanh tìm kiếm. Thay vào đó, họ trò chuyện với AI như một stylist riêng: “Tìm cho tôi một chiếc áo sơ mi trắng phù hợp để đi phỏng vấn, chất liệu không nhăn, giá dưới 50 USD và có thể giao hàng trong ngày mai”.
Sự thay đổi hành vi này đang diễn ra với tốc độ chóng mặt. Báo cáo ghi nhận rằng lượng tìm kiếm liên quan đến mua sắm trên các nền tảng Generative AI đã tăng trưởng kỷ lục 4.700% chỉ trong khoảng thời gian từ năm 2024 đến 2025. Con số này chứng minh rằng nhu cầu mua sắm bằng AI đang bùng nổ và trở thành một thói quen tiêu dùng mới.
Niềm Tin Vào AI Hỗ Trợ Mua Sắm
Một rào cản lớn trước đây là lòng tin, nhưng rào cản đó đang dần được gỡ bỏ. Người tiêu dùng ngày càng tin tưởng vào các đề xuất từ AI hỗ trợ mua sắm hơn là các quảng cáo truyền thống.
Dữ liệu cho thấy 41% người tiêu dùng khẳng định họ tin tưởng kết quả tìm kiếm từ Generative AI hơn là các quảng cáo trả phí. Thậm chí, 85% người dùng tại Mỹ cho biết họ cảm thấy hài lòng với hành trình mua sắm được hỗ trợ bởi AI hơn là các phương thức truyền thống. Điều này đặt ra một thách thức lớn cho các thương hiệu: Nếu bạn chỉ chi tiền chạy quảng cáo mà không tối ưu hóa cho trải nghiệm mua sắm bằng AI, bạn đang lãng phí ngân sách.
2. Kỷ Nguyên Agentic Commerce: Khi Trợ Lý Ảo Tự Động “Chốt Đơn”
Agentic Commerce Là Gì?
Nếu như Generative AI giúp người dùng tìm kiếm thông tin, thì bước tiến hóa tiếp theo của mua sắm bằng AI chính là Agentic Commerce (Thương mại đại lý). Đây là thuật ngữ chỉ việc sử dụng các AI Agent (Tác nhân AI) có khả năng tự chủ để thực hiện các tác vụ phức tạp thay cho con người.
Trong những năm tới, các trợ lý mua sắm ảo này không chỉ dừng lại ở việc đưa ra lời khuyên. Chúng sẽ hoạt động như một đại lý thực thụ: tự động giám sát giá cả, tự động thêm sản phẩm vào giỏ hàng, thực hiện thanh toán và thậm chí xử lý quy trình đổi trả hàng mà không cần sự can thiệp của người dùng.
Tiềm Năng Thị Trường Tỷ Đô
Sự chuyển dịch sang Agentic Commerce được dự báo sẽ tái cấu trúc nền kinh tế số. Theo ước tính, nếu mức độ chấp nhận của người dùng tương đương với làn sóng thương mại di động (mobile commerce) thập kỷ trước, giá trị của thị trường thương mại qua đại lý AI có thể đạt mức khổng lồ từ 3.000 đến 5.000 tỷ USD vào năm 2030.
Các ông lớn công nghệ đã bắt đầu cuộc đua này. OpenAI đã bắt tay với Shopify và Etsy để cho phép người dùng mua hàng trực tiếp ngay trên giao diện ChatGPT. Amazon cũng không đứng ngoài cuộc khi tung ra tính năng “Buy for Me”, cho phép mua sắm bằng AI một cách liền mạch. Đây là tín hiệu rõ ràng cho thấy các nền tảng đang dồn lực để biến AI thành kênh bán hàng chủ lực.
3. Thách Thức Marketing: Từ SEO Truyền Thống Đến GEO
Tại Sao SEO Đang Dần Mất Vị Thế?
Trong thế giới của mua sắm bằng AI, các quy tắc SEO (Tối ưu hóa công cụ tìm kiếm) truyền thống đang dần trở nên lỗi thời. Khi người dùng hỏi AI, họ nhận được một câu trả lời tổng hợp duy nhất thay vì một danh sách 10 đường link xanh như trên Google.
Nếu thương hiệu của bạn không được các trợ lý mua sắm ảo này “đọc hiểu” và đề xuất, bạn sẽ hoàn toàn vô hình trước người tiêu dùng. Cuộc chiến giành vị trí trên kệ hàng ảo của AI khốc liệt hơn nhiều so với trang nhất Google.
Sự Lên Ngôi Của GEO (Generative Engine Optimization)
Để tồn tại, các thương hiệu cần chuyển dịch sang chiến lược GEO – Tối ưu hóa cho công cụ tạo sinh. Mục tiêu của GEO là đảm bảo nội dung sản phẩm của bạn được các mô hình AI đánh giá là đáng tin cậy và phù hợp nhất để trả lời truy vấn của người dùng.
Điều này đòi hỏi dữ liệu sản phẩm phải cực kỳ phong phú về mặt ngữ nghĩa (semantically rich data) và dễ dàng truy cập thông qua API. Các yếu tố như đánh giá của khách hàng, bài viết trên blog và sự hiện diện trên các nền tảng uy tín sẽ là những tín hiệu quan trọng để AI quyết định có “chọn” sản phẩm của bạn hay không. Việc tối ưu hóa cho xu hướng mua sắm bằng AI (GEO) đang trở thành nhiệm vụ bắt buộc song hành cùng SEO truyền thống.
4. Chiến Lược Cho Thương Hiệu: Để Không Bị “Vô Hình” Trước AI
Làm thế nào để doanh nghiệp của bạn chiến thắng trong kỷ nguyên mua sắm bằng AI? Dựa trên khuyến nghị từ các chuyên gia, dưới đây là 3 hành động ưu tiên:
Tối Ưu Hóa Hạ Tầng Dữ Liệu
Thương hiệu cần rà soát lại toàn bộ hệ thống nội dung số và hạ tầng dữ liệu. Hãy đảm bảo rằng thông tin sản phẩm (mô tả, giá, tồn kho) được cấu trúc rõ ràng để các trợ lý mua sắm ảo có thể dễ dàng thu thập và diễn giải. Dữ liệu càng sạch và chi tiết, khả năng được AI đề xuất càng cao.
Đầu Tư Ngân Sách Marketing Cho AI
Đừng coi AI chỉ là công cụ hỗ trợ, hãy coi nó là một kênh marketing mới. Các nhà quản lý cần lên kế hoạch phân bổ ngân sách marketing cụ thể để hỗ trợ chiến lược hiển thị trên các nền tảng AI. Điều này bao gồm việc hợp tác với các nền tảng dữ liệu hoặc đầu tư vào các công nghệ GEO.
Cân Bằng Giữa AI Và Cảm Xúc Con Người
Dù mua sắm bằng AI mang lại sự tiện lợi, nhưng cảm xúc vẫn là yếu tố then chốt để chốt đơn, đặc biệt trong ngành thời trang. Thương hiệu cần duy trì sự kết nối giữa người với người, sử dụng AI để tăng cường khả năng khám phá nhưng vẫn giữ được nghệ thuật kể chuyện (storytelling) và giá trị thương hiệu để truyền cảm hứng cho khách hàng.
5. Kết Luận
Sự trỗi dậy của mua sắm bằng AI không phải là một trào lưu nhất thời, mà là sự tiến hóa tất yếu của thương mại điện tử. Với 53% người dùng đã bắt đầu sử dụng AI để hỗ trợ mua sắm, doanh nghiệp không còn thời gian để chần chừ.
Kỷ nguyên Agentic Commerce đang mở ra cơ hội trị giá hàng nghìn tỷ USD, nhưng nó chỉ dành cho những ai sẵn sàng thay đổi. Hãy bắt đầu tối ưu hóa dữ liệu và chiến lược GEO ngay hôm nay để đảm bảo thương hiệu của bạn luôn là lựa chọn hàng đầu của các trợ lý mua sắm ảo.
Xem thêm
Báo Cáo Xu Hướng Ngành Thời Trang 2026: 10 Dự Báo Định Hình Tương Lai (The State of Fashion)
