Khi nhắc đến sự giàu có tột bậc trên thế giới, cái tên đầu tiên hiện lên trong tâm trí giới đầu tư không phải là những tỷ phú công nghệ mới nổi, mà chính là gia tộc Walton. Đây là gia đình đang nắm giữ “chìa khóa” của đế chế bán lẻ Walmart khổng lồ, với khối tài sản ròng luôn nằm trong top đầu bảng xếp hạng toàn cầu.
Tuy nhiên, điều khiến gia tộc Walton trở nên đặc biệt không chỉ nằm ở những con số hàng trăm tỷ USD, mà là cách họ duy trì sự thịnh vượng và quyền lực qua nhiều thế hệ – một điều cực kỳ hiếm thấy trong giới siêu giàu. Hãy cùng đi sâu vào lịch sử và tư duy quản trị của gia đình quyền lực này.
Gia tộc Walton và sự khởi đầu từ một cửa hàng nhỏ
Câu chuyện huyền thoại của gia tộc Walton bắt đầu từ những năm 1960 tại bang Arkansas, Hoa Kỳ. Sam Walton, người sáng lập vĩ đại, đã không chọn những thành phố hoa lệ để khởi nghiệp. Thay vào đó, ông cùng người em trai Bud Walton mở cửa hàng Walmart đầu tiên vào năm 1962 tại Rogers, một thị trấn nhỏ bé.
Tầm nhìn của Sam Walton thời điểm đó được coi là điên rồ khi ông kiên định với chiến lược “giá rẻ mỗi ngày”. Ông tin rằng lợi nhuận ít trên mỗi sản phẩm nhưng bán với số lượng khổng lồ sẽ mang lại chiến thắng cuối cùng. Chính tư duy này đã đặt nền móng vững chắc cho sự bùng nổ của Walmart sau này. Sự thành công của Walmart không chỉ giúp Sam Walton trở thành người giàu nhất nước Mỹ thời bấy giờ mà còn biến gia tộc Walton trở thành biểu tượng của giấc mơ Mỹ.
Dù sở hữu khối tài sản khổng lồ, Sam Walton vẫn nổi tiếng với hình ảnh lái chiếc xe bán tải cũ kỹ, một bài học về sự tiết kiệm mà ông đã truyền lại trọn vẹn cho con cháu.
Những trụ cột quyền lực chèo lái con thuyền Walton
Sau sự ra đi của Sam Walton vào năm 1992, nhiều người đã hoài nghi về tương lai của đế chế này. Thế nhưng, thế hệ thứ hai của gia tộc Walton đã chứng minh họ không chỉ biết hưởng thụ mà còn là những nhà quản lý đại tài. Tài sản của gia đình được chia sẻ chủ yếu cho ba người con ruột của Sam là Rob, Jim và Alice Walton.
Rob Walton, người con cả, đã đảm nhiệm cương vị Chủ tịch Hội đồng quản trị của Walmart trong suốt hơn hai thập kỷ. Ông là người giữ vững tay lái, đảm bảo triết lý kinh doanh của cha mình không bị mai một trong thời đại số. Khác với người anh cả, Jim Walton lại chọn cách đóng góp thầm lặng hơn thông qua việc quản lý Arvest Bank, ngân hàng thuộc sở hữu của gia đình, đồng thời giám sát chặt chẽ các hoạt động tài chính nội bộ.
Thành viên nữ nổi bật nhất chính là Alice Walton. Bà thường xuyên được nhắc đến với danh hiệu người phụ nữ giàu nhất thế giới. Không tham gia sâu vào việc điều hành bán lẻ như các anh em, Alice dành phần lớn thời gian và tiền bạc cho nghệ thuật. Bà là người sáng lập bảo tàng Crystal Bridges, nơi lưu giữ những tác phẩm nghệ thuật giá trị của nước Mỹ. Dù mỗi người một hướng đi, nhưng sự đoàn kết giữa các thành viên chính là sức mạnh nội tại giúp gia tộc Walton không bị xâu xé bởi những tranh chấp thừa kế thường thấy.
Bí quyết duy trì sự thịnh vượng qua nhiều thế hệ
Có một lời nguyền trong giới kinh doanh rằng “không ai giàu ba họ”. Tuy nhiên, gia tộc Walton dường như đã miễn nhiễm với quy luật này. Bí quyết nằm ở cơ cấu quản trị tài sản vô cùng chặt chẽ. Thay vì chia nhỏ cổ phần để bán lấy tiền mặt, họ giữ phần lớn cổ phiếu Walmart trong một công ty holding gia đình có tên là Walton Enterprises. Điều này giúp họ luôn nắm quyền kiểm soát tối cao đối với tập đoàn, bất chấp quy mô của Walmart đã vươn ra toàn cầu.
Bên cạnh đó, gia tộc Walton rất biết cách sử dụng nhân tài. Họ không cố chấp giữ ghế CEO cho người trong nhà nếu người đó không đủ năng lực. Việc chuyển giao quyền điều hành cho các CEO chuyên nghiệp như Doug McMillon đã giúp Walmart lột xác, cạnh tranh sòng phẳng với Amazon trong mảng thương mại điện tử. Sự kết hợp giữa quyền sở hữu gia đình và quản trị chuyên nghiệp là bài học đắt giá mà gia tộc Walton mang lại cho giới doanh nhân toàn cầu.
Những tranh luận xung quanh đế chế Walton
Mặc dù đạt được những thành tựu kinh tế vĩ đại, gia tộc Walton cũng đối mặt với không ít chỉ trích từ dư luận. Sự giàu có khủng khiếp của họ thường bị đặt lên bàn cân so sánh với mức lương của nhân viên Walmart. Các nhà phê bình cho rằng khoảng cách giàu nghèo này là minh chứng cho sự bất bình đẳng trong xã hội hiện đại.
Để cân bằng lại hình ảnh và thực hiện trách nhiệm xã hội, gia đình này đã thành lập Walton Family Foundation. Quỹ từ thiện này hoạt động rất tích cực trong lĩnh vực giáo dục và bảo vệ môi trường. Hàng tỷ USD đã được gia tộc Walton giải ngân để cải thiện chất lượng trường học và bảo tồn các nguồn nước ngọt. Dù vẫn còn nhiều ý kiến trái chiều, không thể phủ nhận tầm ảnh hưởng sâu rộng của họ đối với kinh tế và xã hội Mỹ.
Lời kết
Trải qua hơn nửa thế kỷ, gia tộc Walton vẫn sừng sững như một tượng đài về sự thịnh vượng và khả năng quản trị. Từ chiếc xe bán tải cũ của Sam Walton đến vị thế thống trị toàn cầu ngày nay, câu chuyện của họ là nguồn cảm hứng bất tận nhưng cũng là đề tài nghiên cứu không bao giờ cũ. Hiểu về gia tộc Walton không chỉ là biết về những người giàu nhất, mà là hiểu về cách một đế chế kinh doanh được xây dựng, bảo vệ và phát triển qua thời gian.
Xem thêm
Ray Kroc & Chiến Lược Thiên Tài: Bí Mật Đưa McDonald’s Từ Quán Ăn Nhỏ Thành Đế Chế Toàn Cầu
