Bạn có bao giờ thắc mắc tại sao một hộp sữa có bao bì bắt mắt, nhấn mạnh yếu tố “Organic” hay “Ít đường” lại luôn cháy hàng dù giá bán cao hơn loại thông thường? Đó chính là dấu hiệu rõ nét nhất của sự chuyển giao thế hệ đang diễn ra âm thầm nhưng quyết liệt.
Khi thế hệ Gen Z và Gen Alpha dần trở thành lực lượng lao động chính, thói quen tiêu dùng của giới trẻ đang viết lại hoàn toàn luật chơi cho thị trường bán lẻ Việt Nam. Không còn đặt nặng yếu tố “ngon – bổ – rẻ” như thế hệ cha mẹ, người trẻ ngày nay sẵn sàng chi tiền mạnh tay cho những trải nghiệm và giá trị sức khoẻ mà sản phẩm mang lại. Bài viết này sẽ giúp các chủ doanh nghiệp và nhà đầu tư hiểu rõ chân dung tệp khách hàng quyền lực này.
Thói quen tiêu dùng của giới trẻ hiện nay có gì đặc biệt?
Nếu phải định nghĩa ngắn gọn, thói quen tiêu dùng của giới trẻ trong giai đoạn 2025-2026 là sự dịch chuyển từ nhu cầu sở hữu sang nhu cầu trải nghiệm và khẳng định phong cách sống. Theo các dữ liệu thống kê mới nhất, Gen Y, Gen Z và Gen Alpha hiện đang chiếm khoảng 60% tổng lượng người tiêu dùng tại Việt Nam. Đây là con số đủ lớn để buộc mọi nhãn hàng phải thay đổi chiến lược nếu không muốn bị đào thải.
Khác với thế hệ trước thường trung thành tuyệt đối với một vài sản phẩm quen thuộc, thói quen tiêu dùng của giới trẻ đặc trưng bởi sự cởi mở nhưng lại vô cùng khắt khe. Họ không ngại thử những sản phẩm mới lạ, nhưng lại đòi hỏi rất cao về tính minh bạch và nguồn gốc xuất xứ. Đối với họ, việc mua một món hàng không chỉ là để sử dụng, mà còn là một cách để nói lên “tôi là ai”. Vì vậy, các sản phẩm đánh trúng vào cái tôi cá nhân và xu hướng sống xanh luôn được ưu ái đặc biệt trong giỏ hàng của người trẻ.
Dinh dưỡng đi trước, Giá cả theo sau
Một trong những thay đổi thú vị nhất trong thói quen tiêu dùng của giới trẻ chính là quy trình ra quyết định mua hàng đã bị đảo ngược hoàn toàn so với thế hệ Gen X hay Boomers. Trước đây, người mua thường nhìn giá tiền đầu tiên, sau đó xem hạn sử dụng và cuối cùng mới quyết định mua. Giá càng rẻ, khuyến mãi càng nhiều thì càng dễ chốt đơn.
Tuy nhiên, thói quen tiêu dùng của giới trẻ ngày nay lại đi theo một lộ trình khác hẳn. Đầu tiên, họ sẽ soi kỹ bảng thành phần dinh dưỡng trên bao bì. Các từ khoá như “ít đường”, “healthy”, “nguyên bản” hay “organic” là những thỏi nam châm thu hút sự chú ý của họ. Tiếp theo, họ sẽ đánh giá bao bì và câu chuyện thương hiệu xem có “hợp gu” hay không. Cuối cùng, họ mới cân nhắc đến giá cả.
Báo cáo chiến lược cho thấy thế hệ trẻ tập trung vào trải nghiệm và các sản phẩm tốt cho sức khỏe thay vì chỉ quan tâm đến giá. Điều này giải thích vì sao các chuỗi siêu thị hiện đại với hàng hóa tuyển chọn đang thắng thế trước các khu chợ truyền thống. Thói quen tiêu dùng của giới trẻ đã chứng minh rằng họ chấp nhận trả một mức giá cao hơn, miễn là sản phẩm đó thực sự chất lượng và an toàn cho bản thân cũng như gia đình.
Nghịch lý Gen Z: Thích cái mới nhưng lại tin thương hiệu lớn
Nhiều người lầm tưởng rằng giới trẻ là những người thiếu trung thành và hay thay đổi. Tuy nhiên, sâu thẳm trong thói quen tiêu dùng của giới trẻ vẫn tồn tại một nghịch lý thú vị: họ luôn tìm kiếm sự mới mẻ nhưng lại đặt niềm tin rất lớn vào các thương hiệu đầu ngành có uy tín.
Số liệu khảo sát chỉ ra rằng nhóm khách hàng trẻ luôn tìm kiếm sự thú vị ngay cả trong những sản phẩm tiêu dùng hàng ngày. Họ chán ghét sự đơn điệu và cũ kỹ. Tuy nhiên, họ cũng cho rằng tốt hơn là nên mua hàng từ các thương hiệu nổi tiếng vì có thể tin tưởng vào chất lượng. Điều này tạo ra một áp lực khổng lồ buộc các “ông lớn” phải liên tục làm mới mình.
Để chiều lòng thói quen tiêu dùng của giới trẻ, các thương hiệu không thể “ngủ quên trên chiến thắng”. Họ phải liên tục tung ra các dòng sản phẩm mới, thay đổi bao bì và thông điệp truyền thông để giữ sợi dây kết nối với khách hàng. Thương hiệu nào làm tốt việc cân bằng giữa uy tín lâu năm và sự đổi mới trẻ trung sẽ nắm giữ chìa khóa thành công trong thập kỷ tới.
Bài học từ cú “lột xác” của Vinamilk và Masan
Sự thay đổi trong thói quen tiêu dùng của giới trẻ đã tạo nên những cú chuyển mình ngoạn mục của các doanh nghiệp Việt. Điển hình như Vinamilk, sau nhiều năm giữ hình ảnh truyền thống, đã thực hiện chiến dịch tái định vị thương hiệu đầy táo bạo. Họ thay đổi logo, bao bì và tung ra hàng loạt sản phẩm mới hướng đến tệp khách hàng trẻ quan tâm sức khỏe. Kết quả là Vinamilk đã có hơn 70 sản phẩm mới và tái tung ra thị trường trong năm 2025, tạo nên sức bật lớn về doanh thu.
Tương tự, Masan Consumer (MCH) cũng là một bậc thầy trong việc nắm bắt thói quen tiêu dùng của giới trẻ. Doanh nghiệp này liên tục nghiên cứu và phát triển sản phẩm mới (R&D), khiến tỷ lệ tăng trưởng doanh thu từ các sản phẩm đổi mới luôn duy trì ở mức trên 20%. Những ví dụ này cho thấy, khi doanh nghiệp thực sự thấu hiểu và tôn trọng thói quen tiêu dùng của giới trẻ, họ sẽ tìm thấy những “mỏ vàng” tăng trưởng ngay cả trong một thị trường tưởng chừng như đã bão hòa.
Kết luận
Nhìn chung, sự trỗi dậy của Gen Z và Gen Alpha đang định hình lại toàn bộ bức tranh thị trường. Thói quen tiêu dùng của giới trẻ không còn là những trào lưu nhất thời, mà đã trở thành kim chỉ nam cho mọi chiến lược kinh doanh bền vững. Doanh nghiệp muốn tồn tại và phát triển trong năm 2026 buộc phải từ bỏ tư duy cạnh tranh bằng giá rẻ để chuyển sang cạnh tranh bằng giá trị và sự thấu hiểu.
Việc nắm bắt được thói quen tiêu dùng của giới trẻ không chỉ giúp các nhãn hàng bán được nhiều hàng hơn, mà còn mở ra cơ hội cho các nhà đầu tư tìm kiếm những cổ phiếu tiềm năng. Trong đó, ngành bán lẻ dược phẩm và chăm sóc sức khỏe đang nổi lên như một điểm đến hấp dẫn, nơi người trẻ sẵn sàng chi tiêu mạnh tay nhất để bảo vệ bản thân.
Xem thêm Thị trường bán lẻ 2026: Cuộc “sàng lọc” khốc liệt giữa chợ truyền thống và siêu thị
