Theo báo cáo ngành chế biến thực phẩm Việt Nam 2025 do World Food India 2025 công bố, Việt Nam hiện được đánh giá là một trong những trung tâm sản xuất và xuất khẩu thực phẩm quan trọng của khu vực Đông Nam Á.
Ngành này đóng vai trò trụ cột trong cơ cấu công nghiệp quốc gia, tạo ra hàng triệu việc làm và đóng góp lớn vào GDP.
Báo cáo cho biết, tổng giá trị ngành năm 2024 đạt 79,3 tỷ USD, tăng 7,4% so với năm 2023 (73,8 tỷ USD).
Đây là mức tăng trưởng cao so với trung bình toàn khu vực, cho thấy Việt Nam đang đi đúng hướng trong việc phát triển chuỗi giá trị nông nghiệp – chế biến – xuất khẩu.
Ngoài ra, xuất khẩu nông – lâm – thủy sản của Việt Nam cũng ghi nhận con số ấn tượng: 33,84 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm trước.
Những kết quả này phản ánh tiềm năng tăng trưởng mạnh của ngành chế biến thực phẩm Việt Nam, đặc biệt trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng và nhu cầu tiêu dùng toàn cầu ngày càng lớn.
Quy mô và đóng góp kinh tế
Ngành chế biến thực phẩm là một trong bốn lĩnh vực công nghiệp chủ lực của Việt Nam, có mối liên kết chặt chẽ với nông nghiệp và xuất khẩu.
Theo World Food India 2025, hiện có hơn 11.000 doanh nghiệp đang hoạt động trong ngành, trải rộng trên khắp các tỉnh, đặc biệt tập trung ở TP. Hồ Chí Minh, Đồng bằng sông Cửu Long, và các tỉnh phía Bắc.
Năm 2023, tổng giá trị sản xuất đạt 73,8 tỷ USD, đóng góp 27,3 tỷ USD vào GDP quốc gia, tương đương mức tăng 16,6% so với năm 2022.
Sang năm 2024, ngành tiếp tục duy trì đà tăng, đạt 79,3 tỷ USD, với tốc độ tăng trưởng 7,4%.
Sự phát triển này được thúc đẩy bởi hai yếu tố chính: sức cầu nội địa mạnh và xuất khẩu mở rộng.
Thị trường nội địa hưởng lợi từ thu nhập người dân tăng, tầng lớp trung lưu mở rộng, trong khi xuất khẩu tăng nhờ tận dụng tốt các hiệp định thương mại tự do (FTA) và cải thiện tiêu chuẩn an toàn thực phẩm.
Theo số liệu trong báo cáo, tăng trưởng GDP của Việt Nam trong nửa đầu năm 2025 đạt 7,52%, cho thấy nền công nghiệp chế biến, đặc biệt là thực phẩm, đang trở thành động lực quan trọng của tăng trưởng kinh tế quốc gia.
Cấu trúc ngành và các phân ngành chính
World Food India 2025 phân loại ngành chế biến thực phẩm Việt Nam thành sáu nhóm chính, đóng góp phần lớn trong cơ cấu sản xuất và xuất khẩu.
Thủy sản
Việt Nam được xếp trong nhóm ba quốc gia xuất khẩu thủy sản hàng đầu thế giới.
Năm 2023, xuất khẩu đạt 9,2 tỷ USD, trong đó tôm chiếm 3,4 tỷ USD, cá tra 1,8 tỷ USD và cá ngừ 845 triệu USD.
Năm 2024, sản lượng nuôi trồng đạt 4,38 triệu tấn, tăng 4,1% so với cùng kỳ.
Thủy sản là một trong những nhóm hàng có khả năng chế biến sâu cao, đóng vai trò dẫn dắt xuất khẩu của toàn ngành.
Thịt và sản phẩm chăn nuôi
Nhu cầu tiêu dùng trong nước tăng mạnh khiến nhập khẩu thịt đạt 1,78 tỷ USD năm 2024, tăng 18,1% so với năm trước.
Trong đó, Ấn Độ là nhà cung cấp lớn nhất, chiếm hơn 22% thị phần.
Các sản phẩm thịt chế biến sẵn và thịt đông lạnh phục vụ tiêu dùng đô thị đang tăng nhanh, mở ra cơ hội cho doanh nghiệp Việt đầu tư vào công nghệ bảo quản lạnh và truy xuất nguồn gốc.
Trái cây và rau củ
Việt Nam sản xuất 32,43 triệu tấn trái cây và rau củ trong năm 2023.
Các loại trái cây chủ lực gồm xoài, chuối, dứa, thanh long và mít.
Ngành này có tiềm năng phát triển mạnh nhờ nhu cầu cao về sản phẩm sấy khô, nước ép, trái cây cấp đông và đóng hộp xuất khẩu.
Cà phê, gia vị và nước chấm
Việt Nam đứng thứ hai thế giới về xuất khẩu cà phê với 1,96 triệu tấn năm 2023, và thứ nhất về tiêu với 257,4 nghìn tấn.
Các doanh nghiệp Việt đang hướng tới chuẩn hóa quy trình sản xuất, mở rộng chứng nhận hữu cơ và nâng cao chất lượng bao bì, giúp gia tăng giá trị xuất khẩu.
Sữa và đồ uống
Hai ngành này có tốc độ tăng trưởng ổn định, phản ánh xu hướng tiêu dùng lành mạnh.
Đặc biệt, ngành đồ uống chuyển hướng mạnh sang sản phẩm ít đường, tự nhiên và thảo mộc, trong khi ngành sữa phát triển nhờ nhu cầu dinh dưỡng và sản phẩm dành cho trẻ em tăng.
Xu hướng và động lực tăng trưởng
Báo cáo World Food India 2025 xác định sáu động lực chính thúc đẩy ngành chế biến thực phẩm Việt Nam năm 2025:
- Nguồn nguyên liệu phong phú: Việt Nam sở hữu hai vùng đồng bằng lớn – sông Hồng và sông Mekong – đảm bảo nguồn cung nông sản ổn định quanh năm.
- Chi phí sản xuất cạnh tranh: Lợi thế nhân công và hạ tầng giúp doanh nghiệp Việt có chi phí thấp hơn so với Thái Lan hay Malaysia.
- Thị trường nội địa mở rộng: Với dân số hơn 100 triệu người, tầng lớp trung lưu đang chiếm gần 40%, tạo ra nhu cầu thực phẩm cao cấp, tiện lợi và an toàn.
- Xuất khẩu tăng nhờ hội nhập quốc tế: Việt Nam tham gia 18 hiệp định thương mại tự do (FTA), mở cửa thị trường sang EU, Nhật Bản, Ấn Độ và Trung Đông.
- Chính sách hỗ trợ tích cực: Chính phủ ưu tiên phát triển chuỗi lạnh, thực phẩm hữu cơ và an toàn thực phẩm, khuyến khích doanh nghiệp đầu tư công nghệ chế biến.
- Chuyển đổi xanh và bền vững: Các chương trình như Sustainable Coffee Program và V-SCOPE giúp giảm phát thải, nâng cao tiêu chuẩn chứng nhận quốc tế.
Những động lực này giúp ngành duy trì đà tăng trưởng trên 7%/năm giai đoạn 2025–2030, đồng thời tăng giá trị xuất khẩu và năng lực cạnh tranh.
Thương mại và cơ hội đầu tư
Theo dữ liệu World Food India 2025, tổng kim ngạch thương mại của Việt Nam nửa đầu năm 2025 đạt 514,7 tỷ USD, trong đó xuất khẩu 262,44 tỷ USD và nhập khẩu 252,26 tỷ USD.
Xuất khẩu nông – lâm – thủy sản đạt 33,84 tỷ USD, tăng 15,5% so với cùng kỳ năm trước.
Các sản phẩm xuất khẩu chủ lực gồm:
- Gạo: 4,06 tỷ USD,
- Tôm đông lạnh: 1,87 tỷ USD,
- Cà phê: 2,4 tỷ USD,
- Hạt điều, tiêu và trái cây nhiệt đới.
Về nhập khẩu, Việt Nam nhập khẩu chủ yếu nguyên liệu phục vụ chế biến, trong đó bã đậu nành (2,52 tỷ USD), dầu cọ tinh luyện (1,03 tỷ USD) và ngô (702 triệu USD) là ba mặt hàng lớn nhất.
Cơ hội đầu tư được xác định ở các lĩnh vực:
- Chế biến sâu nông sản, trái cây và thủy sản.
- Đầu tư chuỗi lạnh, logistics và công nghệ bảo quản.
- Phát triển thực phẩm hữu cơ, ít đường và chức năng.
- Hợp tác chuyển giao công nghệ chế biến, đóng gói và kiểm định chất lượng.
Kết luận và triển vọng
Báo cáo World Food India 2025 cho thấy, ngành chế biến thực phẩm Việt Nam đang đạt được những bước tiến vượt bậc cả về quy mô, chất lượng và năng lực cạnh tranh quốc tế.
Với quy mô 79,3 tỷ USD, tăng trưởng 7,4%, cùng xuất khẩu nông – lâm – thủy sản 33,84 tỷ USD, Việt Nam được đánh giá là một trung tâm chế biến thực phẩm mới nổi của châu Á.
Triển vọng giai đoạn 2025–2030 cho thấy ngành sẽ tiếp tục tăng trưởng bền vững nhờ hội nhập quốc tế sâu rộng, đầu tư công nghệ và định hướng phát triển xanh.
Báo cáo ngành chế biến thực phẩm Việt Nam 2025 không chỉ khẳng định vai trò trụ cột của lĩnh vực này trong nền kinh tế, mà còn mở ra nhiều cơ hội hợp tác quốc tế trong lĩnh vực chế biến, logistics và công nghệ thực phẩm.
Xem thêm:
Tổng hợp báo cáo: Chiến lược cho ngành FMCG dịp Tết 2026
Báo cáo thị trường TMĐT và dự báo từ động thái “làm sạch” thị trường
