Chỉ số Niềm tin Kinh doanh EuroCham Q3 2025 (BCI) vừa được công bố đã mang đến một tín hiệu lạc quan mạnh mẽ cho nền kinh tế Việt Nam. Báo cáo mới nhất từ Hiệp hội Doanh nghiệp Châu Âu tại Việt Nam (EuroCham) cho thấy tâm lý của các nhà lãnh đạo doanh nghiệp châu Âu đã phục hồi ấn tượng, với chỉ số BCI tăng vọt lên 66,5 điểm.
Con số này không chỉ tăng đáng kể so với mức 61,1 điểm của Quý II/2025 mà còn vượt qua ngưỡng trước thời kỳ căng thẳng thuế quan, củng cố triển vọng tích cực cho môi trường đầu tư. Sự phục hồi này được cho là nhờ nỗ lực đàm phán chủ động của Việt Nam cùng các biện pháp thúc đẩy đầu tư công và cải cách hành chính.
Tuy nhiên, báo cáo cũng chỉ rõ những thách thức cố hữu mà doanh nghiệp đang đối mặt, đặc biệt là các rào cản hành chính và vấn đề hoàn thuế VAT.
Phân tích Chỉ số Niềm tin Kinh doanh EuroCham Q3 2025 và Tâm lý Thị trường
Sự lạc quan của doanh nghiệp châu Âu được thể hiện rõ rệt qua các số liệu khảo sát trong Chỉ số Niềm tin Kinh doanh EuroCham Q3 2025:
- Triển vọng Kinh tế Vĩ mô: Có một sự đảo chiều tích cực. 68% doanh nghiệp tin rằng nền kinh tế sẽ “ổn định và cải thiện” trong quý tới, một con số tăng vọt so với chỉ 50% ở Quý II. Ngược lại, tỷ lệ dự báo tình hình khó khăn đã giảm xuống chỉ còn 7% (so với 11% trước đó).
- Triển vọng Dài hạn: Niềm tin dài hạn được củng cố vững chắc. 80% các nhà lãnh đạo bày tỏ sự lạc quan về triển vọng 5 năm tới của môi trường kinh doanh tại Việt Nam.
- Đánh giá Tình hình Kinh doanh Hiện tại: Tỷ lệ doanh nghiệp đánh giá tình hình kinh doanh “Tốt” hoặc “Xuất sắc” đã tăng 3 điểm, chấm dứt giai đoạn trầm lắng kéo dài nửa đầu năm.
Các lý do chính cho sự lạc quan này bao gồm các động lực từ cải cách chính sách của Chính phủ, tăng trưởng FDI, sự dịch chuyển theo chiến lược “China+1”, và việc thúc đẩy các sáng kiến tăng trưởng xanh (ESG).
Rào cản Lớn nhất: Gánh nặng Hành chính & Hoàn thuế VAT
Mặc dù tâm lý chung rất lạc quan, Chỉ số Niềm tin Kinh doanh EuroCham Q3 2025 cũng chỉ ra rằng các doanh nghiệp châu Âu vẫn đang đối mặt với những thách thức đáng kể.
Khi được hỏi về trở ngại lớn nhất ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động, 65% doanh nghiệp xem “gánh nặng hành chính và quy trình kém hiệu quả” là rào cản hàng đầu.
Đi sâu vào các thủ tục hành chính cụ thể, báo cáo đã xác định rõ các “điểm nghẽn” lớn nhất hiện nay:
- Thủ tục liên quan đến thuế (ví dụ: hoàn thuế VAT): Đây là vấn đề nhức nhối số một, được 40% doanh nghiệp xem là thách thức hàng đầu.
- Giấy phép lao động cho nhân viên nước ngoài: Vấn đề này đứng thứ hai, được 36% doanh nghiệp chỉ ra.
- Quy định về phòng cháy chữa cháy (PCCC): (31%)
- Giấy chứng nhận đăng ký đầu tư/doanh nghiệp: (30%)
Các doanh nghiệp cho biết, các quy định hiện hành về giấy phép lao động còn thiếu linh hoạt cho các vị trí ngắn hạn (như thực tập sinh, tư vấn viên), trong khi việc chậm trễ của hệ thống trực tuyến tiếp tục làm gia tăng gánh nặng hành chính cho doanh nghiệp.
Việt Nam là Điểm đến Đầu tư: Cần Cải thiện gì để Thu hút FDI?
Niềm tin vào Việt Nam với vai trò là một trung tâm đầu tư tiếp tục được củng cố. 76% doanh nghiệp tham gia khảo sát cho biết họ “có khả năng” hoặc “rất có khả năng” sẽ giới thiệu Việt Nam như một điểm đến đầu tư, tăng 4 điểm so với quý trước.
Để nâng cao năng lực cạnh tranh và thu hút thêm vốn FDI, các nhà đầu tư châu Âu đã chỉ ra các yếu tố then chốt mà Việt Nam cần ưu tiên cải thiện:
- Phát triển hạ tầng cốt lõi (đường bộ, cảng biển, cầu, v.v.): Đây là ưu tiên hàng đầu, được 49% doanh nghiệp lựa chọn.
- Đơn giản hóa quy trình và thủ tục hành chính: (28%)
- Tăng cường thực thi pháp luật và các quy định: (27%)
- Làm rõ hệ thống pháp luật: (26%)
Tăng trưởng Xanh & ESG: Doanh nghiệp Chờ đợi Quy định Rõ ràng
Các doanh nghiệp EuroCham đang tích cực tham gia vào các sáng kiến xanh, đặc biệt là “Chiến lược Tăng trưởng Xanh Quốc gia của Việt Nam”. Báo cáo ESG và chứng nhận (ISO, GRI…) là hoạt động được các doanh nghiệp triển khai toàn diện nhất.
Tuy nhiên, một phát hiện quan trọng từ khảo sát BCI là rào cản lớn nhất đối với việc triển khai các dự án xanh không phải là vốn hay công nghệ. Thay vào đó, doanh nghiệp chỉ ra “Sự rõ ràng của quy định và các yêu cầu tuân thủ” là trở ngại chính (với 17% xem là rào cản lớn và 29% là rào cản trung bình).
Kết luận: Chỉ số BCI Q3 2025 Tăng, Kỳ vọng Cải cách Thực chất
Sự phục hồi ấn tượng của Chỉ số Niềm tin Kinh doanh EuroCham Q3 2025 là một tín hiệu kinh tế vĩ mô cực kỳ tích cực. Nó cho thấy niềm tin của cộng đồng doanh nghiệp châu Âu vào triển vọng của Việt Nam đang quay trở lại mạnh mẽ.
Tuy nhiên, chỉ số BCI cũng là một lời nhắc nhở rõ ràng: sự lạc quan này có thể được duy trì bền vững hay không phụ thuộc vào khả năng của Việt Nam trong việc giải quyết các thách thức cố hữu. Niềm tin đã có, điều các doanh nghiệp châu Âu cần bây giờ là hành động cải cách thực chất, đặc biệt trong việc đơn giản hóa các thủ tục hành chính phức tạp như hoàn thuế VAT và cấp giấy phép lao động, để biến sự lạc quan của nhà đầu tư thành hành động đầu tư cụ thể.
Xem thêm
Khảo sát người tiêu dùng PwC 2025: Báo cáo tại Việt Nam
State of AI Report 2025: 5 Xu Hướng AI Then Chốt Doanh Nghiệp Cần Nắm Bắt
