Chính sách thuế mới có nhiều thay đồi người làm kinh doanh cần tham khảo nhiều nguồn và cần có đơn vị/cá nhân có chuyên môn để tham vấn làm cho đúng. Sau đây là những thông tin tham khảo.
Chính sách thuế mới & Hướng dẫn cho hộ kinh doanh / cá nhân kinh doanh
Kinh doanh nhỏ lẻ – hàng quán, cửa hiệu, dịch vụ online… – từ lâu đã là xương sống kinh tế tư nhân. Nhưng luật thuế đang thay đổi mạnh mẽ, đòi hỏi người kinh doanh phải cập nhật, thích nghi. Dưới đây là những điểm chính — ảnh hưởng thế nào, thay đổi cụ thể ra sao — và hướng dẫn thực tế để người kinh doanh thực hiện đúng, hiệu quả.
1. Tác động của chính sách thuế mới đến hoạt động kinh doanh
Những thay đổi thuế mới (2025–2026) mang theo các tác động sau:
- Minh bạch hơn & quản lý tốt hơn: Hộ kinh doanh chuyển từ thuế khoán sang kê khai, sử dụng hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt ở nhiều giao dịch. Các biện pháp này giúp cơ quan thuế dễ theo dõi doanh thu thực, giảm thất thoát, gian lận kê khai.
- Chi phí tuân thủ có thể tăng: phải có hóa đơn điện tử, thiết bị kết nối máy tính tiền, sổ sách kế toán, chứng từ hợp lệ nếu áp phương pháp kê khai. Với hộ nhỏ chưa quen, đây là áp lực tài chính, về vốn & nhân sự.
- Công bằng hơn, thuế phù hợp hơn: Người có doanh thu lớn hoặc lợi nhuận cao sẽ nộp nhiều thuế hơn; người doanh thu nhỏ sẽ được miễn hoặc chịu ít hơn. Việc bỏ thuế khoán (dần) nghĩa là thu nhập thực tế (sau chi phí) sẽ được nhìn nhận rõ hơn.
- Cần chuyển đổi mô hình quản trị: Hộ kinh doanh muốn phát triển, tránh rủi ro pháp lý & thuế sẽ cần chuẩn hóa hơn: sổ sách rõ ràng, hóa đơn đầu vào, quản lý thu chi — từ nhỏ lên lớn.
- Áp lực công nghệ & chuyển đổi số: dùng hóa đơn điện tử, máy tính tiền, thanh toán không dùng tiền mặt, kê khai online… nếu làm tốt sẽ nhanh chóng – nếu không chuẩn bị sẽ vướn.
2. Những thay đổi cụ thể trong quy trình thuế mà người kinh doanh cần biết
Dưới đây là các thay đổi cụ thể đã hoặc sắp áp dụng, và cách người kinh doanh cần điều chỉnh:
| Thay đổi | Nội dung mới | Điều người kinh doanh cần làm |
| Bỏ thuế khoán | Theo Nghị quyết 198/2025/QH15, từ 01/01/2026 hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh sẽ không áp dụng phương thức thuế khoán nữa. | Thay vào đó, sẽ kê khai thuế theo doanh thu thực tế hoặc theo thu nhập tính thuế; cần chuẩn bị sổ sách, hóa đơn đầu vào/ra. |
| Xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền | Từ 01/06/2025, hộ kinh doanh có doanh thu từ 1 tỷ đồng/năm trở lên phải sử dụng hóa đơn điện tử khởi tạo từ máy tính tiền, có kết nối dữ liệu với cơ quan thuế. | Nếu doanh thu gần ngưỡng này, chuẩn bị máy tính tiền, hóa đơn điện tử, phần mềm kết nối; chuyển giao kiến thức cho nhân viên. |
| Số định danh cá nhân thay mã số thuế cá nhân/mã số thuế hộ kinh doanh | Từ 01/07/2025, Thông tư 86/2024/TT-BTC quy định dùng số định danh cá nhân thay mã số thuế cho cá nhân, hộ kinh doanh. | Chủ hộ kiểm tra thông tin cá nhân, cập nhật hệ thống kê khai thuế, liên hệ cơ quan thuế nếu mã định danh chưa đúng. |
| Trách nhiệm của sàn TMĐT có chức năng thanh toán | Từ 01/4/2025, sàn thương mại điện tử có chức năng thanh toán (Shopee, Lazada…) phải khấu trừ, kê khai, nộp thuế thay cho hộ/cá nhân kinh doanh. | Nếu bán hàng qua sàn, cần kiểm tra xem sàn có chức năng thanh toán hay không, hiểu rõ ai là người nộp thuế; phối hợp với sàn để đảm bảo dữ liệu bán hàng được khai đúng. |
| Miễn thuế đối với hộ, cá nhân doanh thu thấp | Theo Luật GTGT 2024 và các quy định liên quan, từ 01/01/2026, hộ/cá nhân kinh doanh có doanh thu ≤ 200 triệu đồng/năm sẽ được miễn thuế GTGT và thuế TNCN (trong hoạt động kinh doanh). | Theo dõi doanh thu; nếu dưới ngưỡng, lưu giữ chứng từ, hóa đơn để chứng minh doanh thu; không chủ quan nếu phát triển vượt ngưỡng thì phải chuẩn bị chuyển đổi hình thức khai thuế. |
3. Ba tiêu chí hộ kinh doanh chuẩn theo luật mới nhất
Dưới đây là ba tiêu chí căn bản để một hộ kinh doanh được xem là “chính thức / chuẩn” theo quy định mới:
- Đăng ký kinh doanh / giấy phép đăng ký
Hộ kinh doanh có giấy chứng nhận đăng ký hộ kinh doanh theo TP/UBND cấp xã, phường; hoặc nếu buôn bán nhỏ lẻ/tiệm online cần có mã số thuế / sử dụng số định danh cá nhân đúng; nếu hoạt động qua sàn TMĐT hoặc có thanh toán điện tử thì cần đăng ký với sàn & cơ quan thuế. - Tuân thủ hóa đơn – chứng từ & kê khai thuế đúng hình thức được quy định
- Nếu doanh thu lớn (≥ 1 tỷ/năm), bắt buộc xuất hóa đơn điện tử từ máy tính tiền.
- Có hóa đơn đầu vào / chứng từ chi phí nếu áp phương pháp kê khai.
- Kê khai thuế đúng kỳ hạn, hình thức phù hợp (theo tháng/quý/năm tùy mức doanh thu hoặc quy định ngành nghề).
- Tuân thủ nghĩa vụ thuế & các quy định phụ trợ
- Đóng thuế môn bài, thuế GTGT/TNCN hoặc miễn nếu dưới ngưỡng.
- Tham gia BHXH nếu chủ hộ có đăng ký kinh doanh theo luật BHXH mới.
- Sử dụng mã số định danh cá nhân đúng, cập nhật thông tin.
- Thanh toán điện tử, lưu chứng từ, phần mềm kế toán nếu cần thiết.
4. Chủ doanh nghiệp / hộ kinh doanh / cá nhân kinh doanh đóng thuế theo hình thức nào?
Tuỳ quy mô doanh thu, ngành nghề, nơi bán hàng… người kinh doanh sẽ đóng thuế theo các hình thức sau:
| Hình thức đóng thuế | Áp dụng khi nào | Nội dung & đặc điểm |
| Phương pháp khoán | Hiện đang áp dụng với nhiều hộ kinh doanh có quy mô nhỏ, doanh thu không cao, chưa vượt các ngưỡng bắt buộc hóa đơn điện tử hay kê khai; nhưng sẽ bị xóa bỏ từ năm 2026. | Ưu điểm: đơn giản, ít sổ sách, chi phí tuân thủ thấp. Nhược điểm: thường bất lợi nếu chi phí đầu vào lớn, không có hóa đơn chứng từ rõ để trừ. |
| Phương pháp kê khai | Hộ kinh doanh có doanh thu lớn, sử dụng hóa đơn điện tử, có chi phí hợp lệ, hoặc khi chính sách buộc chuyển sang kê khai (ví dụ vượt mức doanh thu, ngành nghề, sàn TMĐT). | Nội dung: khai thuế GTGT, thuế TNCN theo doanh thu thực tế; phải có hóa đơn đầu vào, chứng từ; có thể kê khai theo tháng/quý; tuân thủ kế toán, lưu trữ hóa đơn. |
| Được miễn thuế / giảm thuế | Hộ/cá nhân kinh doanh doanh thu nhỏ (dưới ngưỡng quy định: 200 triệu đồng/năm theo luật mới) sẽ được miễn thuế TNCN và GTGT từ 01/01/2026. | Nếu dưới ngưỡng, không phải nộp GTGT & TNCN; vẫn phải tuân thủ kê khai đủ nếu phát sinh yêu cầu; miễn không đồng nghĩa là thoả mãn mọi yêu cầu hành chính — vẫn phải đăng ký mã số, lưu chứng từ, nếu cơ quan thuế kiểm tra. |
5. Các doanh nghiệp nhỏ và cá nhân kinh doanh cần làm gì?
Để khai thác chính sách mới, giảm thiểu rủi ro và chuẩn bị cho tương lai:
- Cập nhật thông tin thuế & luật mới ngay khi có văn bản chính thức, vì còn đang trong giai đoạn thực thi lộ trình (ví dụ bỏ thuế khoán từ 2026).
- Kiểm kê doanh thu hiện tại tính theo năm để xem liệu có vượt ngưỡng nào bắt buộc áp phương pháp kê khai, hóa đơn điện tử, sàn TMĐT…
- Xác định chi phí & hóa đơn đầu vào: nếu chuyển sang kê khai, bạn cần có chứng từ đầy đủ, hợp pháp để trừ chi phí hợp lệ; nếu không sẽ chịu thuế nặng hơn.
- Đầu tư công nghệ: máy tính tiền kết nối thuế, phần mềm hóa đơn điện tử, thanh toán không dùng tiền mặt, lưu trữ dữ liệu,… để đáp ứng yêu cầu mới.
- Tư vấn kế toán/thuế: nếu khả năng của hộ nhỏ hạn chế, nên thuê kế toán hoặc dịch vụ thuế bên ngoài để hỗ trợ kê khai, chứng từ, tuân thủ.
- Lập kế hoạch tài chính: để đối phó với việc chi phí tuân thủ tăng (hóa đơn, máy móc, nhân công), cần dự trù ngân sách, tăng giá sản phẩm nếu cần thiết.
- Quyết định chuyển đổi mô hình: nếu hộ kinh doanh có quy mô, doanh thu lớn, có thể nên chuyển thành doanh nghiệp tư nhân, công ty nhỏ để tận dụng ưu đãi thuế doanh nghiệp, dễ huy động vốn, mở rộng kinh doanh.
6. Chương trình “Thuế kinh doanh – Giải pháp học nhanh, hiểu đúng”
Để giúp người kinh doanh nắm nhanh các thay đổi và thực thi đúng, mình đề xuất một chương trình học ngắn, dễ nhớ:
| Buổi / Nội dung | Mục tiêu | Hoạt động cụ thể |
| Buổi 1: Bản đồ luật mới | Hiểu các luật & nghị quyết mới (Luật GTGT, Luật TNCN, Luật quản lý thuế, Nghị định 70/2025, Nghị quyết 198, Nghị quyết 68…) | Tổng quan, Q&A — ai chịu ảnh hưởng thế nào, lộ trình thay đổi |
| Buổi 2: Tự kiểm kê doanh thu & chi phí thực tế | Xác định mình thuộc nhóm nào (doanh thu nhỏ / lớn; có lao động; có sàn TMĐT; có máy tính tiền…) | Học cách ghi sổ, thu thập hóa đơn đầu vào, đồng thời tính thử trong năm tới xem thuế sẽ như thế nào |
| Buổi 3: Hóa đơn điện tử, thanh toán & kê khai mới | Hiểu hóa đơn điện tử từ máy tính tiền, thanh toán không dùng tiền mặt, kê khai theo tháng/quý nếu cần | Hướng dẫn phần mềm, mẫu kê khai, thực hành trên hệ thống giả lập |
| Buổi 4: Chuyển đổi mô hình, giảm thiểu chi phí & tuân thủ | Khi nào nên thành doanh nghiệp; làm sao giảm chi phí tuân thủ; tìm hỗ trợ (kế toán, luật) | So sánh chi phí – lợi ích; tìm hiểu ưu đãi doanh nghiệp nhỏ; lộ trình chuyển đổi |
- Chính sách thuế mới không phải để trói tay người kinh doanh nhỏ, mà để tạo một sân chơi công bằng, có quy chuẩn, để ai làm tốt, minh bạch sẽ được bảo vệ, phát triển.
- Ai chủ động học, chủ động chuyển đổi — từ tư duy “thuế khoán – đơn giản – nhẹ giấy tờ” sang tư duy “kê khai – minh bạch – có chứng từ” sẽ là người đi trước, tránh rủi ro, xây dựng niềm tin với khách hàng, đối tác.
- Đừng ngại invest – đầu tư nhỏ cho công nghệ, chứng từ, kế toán, quản lý – sẽ giúp tiết kiệm lâu dài (vì tránh phạt, tránh thuế cao, tránh bị ép giá hoặc mất thị phần do thiếu giấy tờ).
