Marketing 6.0 là bước tiến mới nhất trong chuỗi lý thuyết do Philip Kotler và cộng sự phát triển. Tư tưởng cốt lõi của giai đoạn này là kết hợp công nghệ tiên tiến với các giá trị nhân văn để tạo nên trải nghiệm khách hàng nhập vai, cá nhân hóa và bền vững. Công nghệ như AI, AR/VR, blockchain hay metaverse chỉ thực sự có ý nghĩa khi được sử dụng để chạm tới cảm xúc và tinh thần của người dùng, qua đó góp phần xây dựng một thế giới tốt đẹp hơn thông qua hoạt động marketing.
Marketing 6.0 là gì và khác gì so với trước
Khái niệm nhấn mạnh việc dùng dữ liệu và trí tuệ nhân tạo để hiểu từng cá nhân ở mức sâu, song song với việc gìn giữ sự đồng cảm, trách nhiệm xã hội và minh bạch. Trải nghiệm phygital kết nối mượt mà giữa không gian thực và không gian số, nơi khách hàng có thể tương tác với thương hiệu trong bối cảnh nhập vai, tức thời và có kiểm chứng nguồn gốc nhờ công nghệ chuỗi khối.
So với các giai đoạn trước, hướng tiếp cận không dừng ở sản phẩm, khách hàng hay trải nghiệm đơn thuần, mà nâng lên tầng “công nghệ nhân văn” — dùng công nghệ để cải thiện chất lượng cuộc sống, nuôi dưỡng cộng đồng và bảo vệ môi trường.
Dòng chảy tiến hóa từ 1.0 đến 6.0
Marketing 1.0 bắt đầu với trọng tâm sản phẩm và hiệu quả sản xuất. Marketing 2.0 dịch chuyển sang thỏa mãn nhu cầu khách hàng. Marketing 3.0 đưa các giá trị xã hội và mục tiêu nhân văn vào chiến lược. Marketing 4.0 khai thác nền tảng số và mạng xã hội để tương tác thời gian thực. Marketing 5.0 kết hợp công nghệ với cảm xúc để tạo trải nghiệm liền mạch. Đến Marketing 6.0, tư duy được hoàn thiện khi công nghệ tiên tiến đi kèm mục tiêu nhân văn, hướng đến cộng đồng bền vững và niềm tin dài hạn.
Những người định hình Marketing 6.0
Philip Kotler, Hermawan Kartajaya và Iwan Setiawan tiếp nối chuỗi tác phẩm từ Marketing 3.0, 4.0, 5.0 đến “Marketing 6.0: The Future is Immersive” xuất bản năm 2024. Kotler là “cha đẻ của marketing hiện đại”, tác giả “Marketing Management” kinh điển, đồng thời cố vấn cho nhiều tập đoàn toàn cầu. Hermawan Kartajaya sáng lập MarkPlus, thúc đẩy tư duy “Asian Marketing” với sắc thái văn hóa khu vực. Iwan Setiawan tập trung kết nối công nghệ với chiến lược, đặc biệt trong bối cảnh chuyển đổi số lan tỏa khắp ngành.
Bối cảnh ra đời và ý nghĩa thời đại
Sự trỗi dậy của metaverse, sự phổ biến của VR/AR và yêu cầu minh bạch dữ liệu tạo nền cho một cách tương tác hoàn toàn mới. Đại dịch đã tăng tốc quá trình chuyển đổi số, buộc doanh nghiệp tìm cách kết nối khách hàng qua cả kênh thực lẫn ảo. Đồng thời, các vấn đề toàn cầu về khí hậu, bất bình đẳng hay niềm tin vào thương hiệu đặt ra yêu cầu rõ ràng: marketing phải phục vụ con người, không chỉ mục tiêu bán hàng. Marketing 6.0 vì thế trở thành kim chỉ nam để doanh nghiệp vừa tăng trưởng, vừa tạo tác động tích cực cho xã hội.
Ứng dụng và minh họa thực tế
Nhiều thương hiệu đã thử nghiệm mô hình nhập vai và minh bạch hóa trải nghiệm. Nike xây dựng không gian ảo để người dùng tự thiết kế và sở hữu phiên bản sản phẩm của mình. Starbucks ứng dụng blockchain để truy xuất nguồn gốc, gia tăng niềm tin vào chuỗi cung ứng. L’Oréal dùng công nghệ AR giúp khách hàng thử mỹ phẩm trực tuyến trước khi quyết định. Những ví dụ này cho thấy khi công nghệ gắn với mục tiêu nhân văn, trải nghiệm trở nên thuyết phục và đáng nhớ hơn.
Marketing 6.0 dành cho SMEs tại Việt Nam
Doanh nghiệp nhỏ và vừa có thể bắt đầu bằng các công cụ chi phí thấp để cá nhân hóa thông điệp, từ AI tạo nội dung đến CRM miễn phí, rồi dần dần mở rộng sang AR thử sản phẩm trên web hay tích hợp truy xuất nguồn gốc cho nhóm hàng cần minh bạch. Mạng xã hội và thương mại điện tử là sân chơi tự nhiên, nơi nội dung ngắn, tương tác trực tiếp và dịch vụ tức thời giúp thu hẹp khoảng cách với các thương hiệu lớn.
Nếu nguồn lực hạn chế, SMEs có thể đi theo chiến lược thị trường ngách, hợp tác trong hiệp hội để chia sẻ hạ tầng và tận dụng các chương trình hỗ trợ chuyển đổi số từ cơ quan quản lý. Yếu tố then chốt vẫn là đào tạo con người: công nghệ chỉ tạo ra giá trị khi đội ngũ đủ năng lực vận hành và đo lường.
Thách thức và cách vượt qua
Chi phí đầu tư, khoảng trống kỹ năng và áp lực cạnh tranh luôn hiện hữu. Cách tiếp cận phù hợp là khởi động tinh gọn, thử nghiệm có mục tiêu, đo lường liên tục và mở rộng theo dữ liệu.
Doanh nghiệp nên ưu tiên trường hợp sử dụng mang lại tác động rõ ràng đến doanh thu hoặc trải nghiệm, ví dụ cá nhân hóa đề xuất, tối ưu hành trình mua, hay minh bạch hóa nguồn gốc cho nhóm khách hàng coi trọng tính bền vững. Khi lợi ích được chứng minh, việc nâng cấp công nghệ và mở rộng phạm vi sẽ thuyết phục và tiết kiệm hơn.
Kết luận: công nghệ vì con người
Marketing 6.0 khẳng định một nguyên tắc giản dị mà mạnh mẽ: công nghệ chỉ có giá trị khi phục vụ con người. Với CMO và giám đốc marketing, đây là cơ hội để tái định nghĩa vai trò lãnh đạo trong kỷ nguyên chuyển đổi số — kiến tạo trải nghiệm nhập vai, tôn trọng quyền riêng tư, nuôi dưỡng cộng đồng và thúc đẩy tăng trưởng bền vững. Khi công nghệ và nhân văn song hành, thương hiệu không chỉ bán hàng tốt hơn, mà còn trở thành một phần có ý nghĩa trong cuộc sống của khách hàng.
