VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

Phân khúc khách hàng mục tiêu Sales hay Markeitng cần?

Một nhà bán hàng nói tôi bán cho khách hàng từ 5 tuổi đến 99 tuổi, liệu như vậy có đúng không? và họ giải thích là ai mua hàng thì tôi bán!
Phân khúc khách hàng mục tiêu có từ bao giờ

Phân khúc khách hàng mục tiêu là gì?

Phân khúc khách hàng mục tiêu (Customer Segmentation) là quá trình chia nhỏ thị trường hoặc cơ sở khách hàng thành các nhóm nhỏ hơn dựa trên những đặc điểm chung như nhân khẩu học (tuổi, giới tính, thu nhập), địa lý (vị trí, khu vực), tâm lý học (giá trị, sở thích, lối sống), hành vi (thói quen mua sắm, mức độ trung thành) hoặc các yếu tố khác như nhu cầu và công nghệ sử dụng. Mục tiêu là để doanh nghiệp hiểu rõ hơn về khách hàng, từ đó tối ưu hóa chiến lược tiếp thị, sản phẩm và dịch vụ nhằm đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng nhóm, tăng hiệu quả kinh doanh và sự hài lòng của khách hàng.

Phân khúc khách hàng giúp doanh nghiệp:

  • Tạo ra các chiến dịch tiếp thị cá nhân hóa, nhắm mục tiêu chính xác.

  • Tối ưu hóa nguồn lực bằng cách tập trung vào các nhóm khách hàng tiềm năng nhất.

  • Nâng cao trải nghiệm khách hàng thông qua sản phẩm và dịch vụ phù hợp.

  • Tăng tỷ lệ chuyển đổi, lòng trung thành và giá trị vòng đời khách hàng (Customer Lifetime Value - CLV).

Khái niệm Phân khúc khách hàng mục tiêu ra đời khi nào?

Khái niệm phân khúc khách hàng mục tiêu bắt nguồn từ lý thuyết phân khúc thị trường (market segmentation), được giới thiệu chính thức trong lĩnh vực tiếp thị vào giữa thế kỷ 20:

  • Năm 1956: Wendell R. Smith, một nhà kinh tế học người Mỹ, công bố bài báo “Product Differentiation and Market Segmentation as Alternative Marketing Strategies” trên Journal of Marketing. Ông lần đầu tiên đưa ra khái niệm phân khúc thị trường, nhấn mạnh rằng các doanh nghiệp có thể tăng hiệu quả bằng cách chia thị trường thành các nhóm khách hàng có nhu cầu và đặc điểm tương tự, thay vì tiếp cận đại trà. Đây được xem là cột mốc khởi đầu cho lý thuyết phân khúc.

  • Thập niên 1960-1970: Các nhà nghiên cứu tiếp tục phát triển lý thuyết này, với sự ra đời của các mô hình phân khúc dựa trên nhân khẩu học, địa lý và tâm lý học. Các công cụ phân tích dữ liệu sơ khai bắt đầu được sử dụng để hỗ trợ việc phân khúc.

  • Thập niên 1980: Sự phát triển của công nghệ thông tin và hệ thống quản lý quan hệ khách hàng (CRM) giúp doanh nghiệp thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng dễ dàng hơn, thúc đẩy phân khúc khách hàng trở thành một chiến lược cốt lõi trong tiếp thị.

  • Thập niên 1990 trở đi: Với sự ra đời của internet và thương mại điện tử, phân khúc khách hàng mục tiêu mở rộng sang các nền tảng trực tuyến, sử dụng dữ liệu hành vi trực tuyến và công nghệ như máy học để tạo ra các phân khúc chi tiết hơn.

Một trong những ví dụ sớm nhất và thành công nhất của việc áp dụng phân khúc khách hàng mục tiêu là chương trình khách hàng thường xuyên (frequent flyer program) của các hãng hàng không, đặc biệt là American Airlines:

  • Năm 1981: American Airlines ra mắt chương trình AAdvantage, được xem là chương trình khách hàng thường xuyên đầu tiên trên thế giới. Họ phân khúc khách hàng dựa trên hành vi (tần suất bay) và giá trị (khách hàng chi tiêu cao). Những khách hàng bay thường xuyên được ưu tiên với các đặc quyền như nâng hạng ghế, phòng chờ VIP và tích lũy dặm bay đổi vé miễn phí.

  • Thành công:

    • Chương trình AAdvantage nhanh chóng thu hút hàng triệu khách hàng, tăng lòng trung thành và doanh thu. Theo báo cáo, trong vài năm đầu, American Airlines ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong số lượng khách hàng trung thành và tỷ lệ giữ chân khách hàng.

    • Thành công của AAdvantage đã truyền cảm hứng cho các hãng hàng không khác như United Airlines, Delta Air Lines và các ngành khác (khách sạn, bán lẻ) áp dụng các chương trình tương tự.

    • Đến nay, các chương trình khách hàng thường xuyên vẫn là một ví dụ tiêu biểu về phân khúc hành vi, giúp các hãng hàng không tối ưu hóa doanh thu từ các khách hàng có giá trị cao.

Một ví dụ khác là Procter & Gamble (P&G) trong những năm 1960-1970. P&G sử dụng phân khúc nhân khẩu học và tâm lý học để tiếp thị các sản phẩm tiêu dùng như bột giặt Tide và Pampers, nhắm đến các nhóm khách hàng cụ thể như bà nội trợ hoặc cha mẹ có con nhỏ. Sự thành công của P&G trong việc định vị sản phẩm đã giúp họ chiếm lĩnh thị trường tiêu dùng nhanh.

Tại sao phải Phân khúc khách hàng mục tiêu? Phân khúc khách hàng mục tiêu mang lại nhiều lợi ích quan trọng, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh ngày càng gay gắt.

  1. Tăng hiệu quả Marketing: Thay vì sử dụng chiến lược tiếp thị đại trà, phân khúc cho phép doanh nghiệp nhắm đến các nhóm khách hàng tiềm năng nhất với thông điệp và kênh phù hợp, giảm lãng phí nguồn lực. Ví dụ, một thương hiệu thời trang có thể nhắm đến giới trẻ qua TikTok và khách hàng trung niên qua email.

  2. Cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng: Khách hàng ngày nay mong đợi trải nghiệm cá nhân hóa. Theo báo cáo của Adobe năm 2022, 58% khách hàng sẽ ngừng mua hàng từ các thương hiệu không cung cấp trải nghiệm cá nhân hóa. Phân khúc giúp doanh nghiệp đáp ứng nhu cầu này, ví dụ như gửi ưu đãi giảm giá cho khách hàng có hành vi mua sắm thường xuyên.

  3. Tăng doanh thu và lợi nhuận: Theo nghiên cứu của Bain & Company, các doanh nghiệp áp dụng phân khúc hiệu quả có lợi nhuận cao hơn 10% so với những doanh nghiệp không phân khúc trong vòng 5 năm. Phân khúc giúp tập trung vào các nhóm khách hàng có giá trị cao, tăng tỷ lệ chuyển đổi và giá trị vòng đời khách hàng.

  4. Cải thiện sản phẩm và dịch vụ: Phân khúc cung cấp thông tin chi tiết về nhu cầu và điểm đau của khách hàng, giúp doanh nghiệp phát triển sản phẩm phù hợp hơn. Ví dụ, một công ty công nghệ có thể thiết kế phần mềm dựa trên nhu cầu của các doanh nghiệp nhỏ thay vì doanh nghiệp lớn.

  5. Tăng lòng trung thành và giữ chân khách hàng: Khi khách hàng cảm thấy được thấu hiểu và phục vụ đúng nhu cầu, họ có xu hướng trung thành hơn. Phân khúc hành vi, như nhắm đến khách hàng có nguy cơ rời bỏ, có thể giảm tỷ lệ churn (khách hàng rời đi).

  6. Khám phá cơ hội mới: Phân khúc có thể giúp doanh nghiệp phát hiện các thị trường ngách hoặc nhu cầu chưa được đáp ứng, từ đó mở rộng thị trường hoặc phát triển sản phẩm mới.

Kinh doanh có cần phân khúc khách hàng mục tiêu hay chỉ có Marketing mới cần phân khúc? Phân khúc khách hàng mục tiêu không chỉ quan trọng đối với Marketing mà còn cần thiết cho toàn bộ hoạt động kinh doanh, vì nó ảnh hưởng đến nhiều khía cạnh của doanh nghiệp.

  1. Tầm quan trọng đối với kinh doanh nói chung:

    • Chiến lược sản phẩm: Phân khúc giúp doanh nghiệp thiết kế sản phẩm hoặc dịch vụ phù hợp với nhu cầu của từng nhóm khách hàng. Ví dụ, McDonald’s tạo ra các sản phẩm như McAloo Tiki Burger ở Ấn Độ để phù hợp với khách hàng địa phương.

    • Quản lý chuỗi cung ứng: Hiểu rõ khách hàng mục tiêu giúp tối ưu hóa hàng tồn kho và phân phối. Ví dụ, một nhà bán lẻ có thể ưu tiên vận chuyển sản phẩm đến các khu vực có nhu cầu cao.

    • Dịch vụ khách hàng: Phân khúc cho phép cá nhân hóa hỗ trợ khách hàng, ví dụ như cung cấp dịch vụ ưu tiên cho khách hàng VIP.

    • Chiến lược giá: Doanh nghiệp có thể định giá khác nhau cho các phân khúc, như giảm giá cho sinh viên hoặc định giá cao cấp cho khách hàng thượng lưu.

    • Phát triển thị trường: Phân khúc giúp xác định các cơ hội mở rộng sang thị trường mới hoặc nhóm khách hàng mới.

  2. Tiếp thị và định vị thương hiệu:

    • Trong tiếp thị, phân khúc là nền tảng để định vị thương hiệu và xây dựng chiến lược truyền thông. Ví dụ, Patagonia nhắm đến khách hàng yêu thích bền vững thông qua chiến dịch “Worn Wear” và các thông điệp về bảo vệ môi trường.

    • Phân khúc giúp tiếp thị nhắm đúng đối tượng, sử dụng đúng kênh và thông điệp, từ đó tăng hiệu quả chiến dịch và giảm chi phí quảng cáo.

  3. Kinh doanh không cần phân khúc có khả thi không?:

    • Một số doanh nghiệp nhỏ hoặc khởi nghiệp giai đoạn đầu có thể hoạt động mà không cần phân khúc rõ ràng, đặc biệt nếu họ nhắm đến thị trường ngách hoặc sản phẩm có tính đại chúng (ví dụ: nước đóng chai). Tuy nhiên, khi quy mô tăng hoặc cạnh tranh gia tăng, việc thiếu phân khúc có thể dẫn đến lãng phí nguồn lực, thông điệp không rõ ràng và khó giữ chân khách hàng.

    • Ngay cả các doanh nghiệp không phân khúc chính thức vẫn ngầm nhắm đến một nhóm khách hàng cụ thể. Ví dụ, một quán cà phê địa phương có thể không phân tích dữ liệu nhưng vẫn tập trung vào khách hàng trong khu vực lân cận.

Phân khúc khách hàng mục tiêu là cần thiết cho cả kinh doanh và tiếp thị. Trong khi tiếp thị sử dụng phân khúc để định vị và truyền thông, kinh doanh cần phân khúc để tối ưu hóa sản phẩm, dịch vụ và vận hành. Một doanh nghiệp không xác định rõ khách hàng mục tiêu sẽ gặp khó khăn trong việc cạnh tranh và phát triển lâu dài.

Ngày Nay Phân Khúc Khách Hàng Mục Tiêu Online Ra Sao?

Trong kỷ nguyên số, phân khúc khách hàng mục tiêu trực tuyến đã trở nên tinh vi hơn nhờ sự phát triển của công nghệ, dữ liệu lớn (big data), trí tuệ nhân tạo (AI) và máy học. Dưới đây là cách phân khúc khách hàng trực tuyến diễn ra hiện nay:

  1. Các loại phân khúc trực tuyến phổ biến:

    • Hành vi trực tuyến (Behavioral Segmentation): Dựa trên các hành động của khách hàng trên website, ứng dụng hoặc mạng xã hội, như trang họ truy cập, sản phẩm họ xem, tỷ lệ bỏ giỏ hàng, hoặc tần suất nhấp vào quảng cáo. Ví dụ, Amazon sử dụng lịch sử tìm kiếm và mua sắm để đề xuất sản phẩm.

    • Công nghệ (Technographic Segmentation): Phân khúc dựa trên thiết bị, trình duyệt, hệ điều hành hoặc phần mềm mà khách hàng sử dụng. Ví dụ, một công ty có thể tối ưu hóa quảng cáo cho người dùng di động nếu 75% lưu lượng truy cập đến từ điện thoại.

    • Tâm lý học (Psychographic Segmentation): Dựa trên sở thích, giá trị, và lối sống thu thập từ mạng xã hội hoặc khảo sát. Ví dụ, một thương hiệu xe điện có thể nhắm đến khách hàng quan tâm đến môi trường.

    • Giai đoạn hành trình khách hàng (Lifecycle Segmentation): Phân khúc dựa trên vị trí của khách hàng trong phễu tiếp thị, như khách hàng mới, khách hàng trung thành, hoặc khách hàng có nguy cơ rời bỏ.

    • Dựa trên ý định (Intent Segmentation): Sử dụng dữ liệu từ tương tác (như nhấp vào email, tải eBook) để xác định mức độ sẵn sàng mua hàng.

  2. Công cụ và công nghệ hỗ trợ:

    • Hệ thống CRM và DMP: Các nền tảng như Salesforce, HubSpot, hoặc Adobe Experience Cloud giúp thu thập và phân tích dữ liệu khách hàng.

    • Công cụ phân tích dữ liệu: Google Analytics, Amplitude, hoặc Contentsquare cung cấp thông tin chi tiết về hành vi trực tuyến.

    • AI và máy học: Các thuật toán dự đoán giúp phân khúc khách hàng dựa trên CLV, khả năng chuyển đổi, hoặc xu hướng hành vi. Ví dụ, Netflix sử dụng AI để đề xuất nội dung dựa trên lịch sử xem.

    • Quảng cáo programmatic: Cho phép nhắm mục tiêu theo thời gian thực dựa trên dữ liệu hành vi và nhân khẩu học.

  3. Ví dụ thực tế:

    • Amazon: Sử dụng phân khúc hành vi để đề xuất sản phẩm, gửi email cá nhân hóa, và điều chỉnh giá dựa trên lịch sử mua sắm.

    • Netflix: Phân khúc dựa trên sở thích và hành vi xem để đề xuất phim, tăng thời gian tương tác của người dùng.

    • Spotify: Tạo danh sách phát cá nhân hóa như “Discover Weekly” dựa trên lịch sử nghe và sở thích âm nhạc.

  4. Thách thức của phân khúc trực tuyến:

    • Dữ liệu không chính xác hoặc lỗi thời: Nếu dữ liệu không được cập nhật, phân khúc có thể không hiệu quả.

    • Quyền riêng tư: Các quy định như GDPR và CCPA yêu cầu doanh nghiệp minh bạch trong việc thu thập và sử dụng dữ liệu.

    • Phân khúc quá hẹp: Các phân khúc quá nhỏ có thể không đủ quy mô để tạo ra tác động kinh doanh.

    • Thiếu nguồn lực: Các doanh nghiệp nhỏ có thể thiếu công cụ hoặc nhân sự để phân tích dữ liệu phức tạp.

  5. Xu hướng tương lai:

    • Phân khúc thời gian thực: Sử dụng AI để điều chỉnh phân khúc ngay lập tức dựa trên hành vi trực tuyến.

    • Tích hợp đa kênh: Kết hợp dữ liệu từ website, ứng dụng, mạng xã hội và cửa hàng vật lý để tạo phân khúc toàn diện.

    • Tập trung vào trải nghiệm cá nhân hóa: Khách hàng mong đợi các tương tác mang tính cá nhân cao, chẳng hạn như quảng cáo động hoặc nội dung tùy chỉnh.

Kết Luận

Phân khúc khách hàng mục tiêu là một chiến lược không thể thiếu trong kinh doanh và tiếp thị hiện đại, giúp doanh nghiệp tối ưu hóa nguồn lực, cá nhân hóa trải nghiệm và tăng trưởng bền vững. Từ khi ra đời vào những năm 1950, khái niệm này đã phát triển mạnh mẽ, đặc biệt trong kỷ nguyên số với sự hỗ trợ của công nghệ và dữ liệu. American Airlines với chương trình AAdvantage là một trong những ví dụ tiên phong, mở đường cho các ngành khác áp dụng phân khúc để tăng lòng trung thành và doanh thu. Ngày nay, phân khúc trực tuyến sử dụng các công cụ như AI, CRM và phân tích dữ liệu để tạo ra các chiến lược cá nhân hóa tinh vi, đáp ứng kỳ vọng ngày càng cao của khách hàng. Dù là trong kinh doanh hay tiếp thị, việc xác định và phục vụ đúng khách hàng mục tiêu là chìa khóa để đạt được lợi thế cạnh tranh và thành công lâu dài.

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây