VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

Tính cách thương hiệu: con đường để xây dựng sự khác biệt

Brand Personality (Tính cách thương hiệu) là các đặc điểm nhân cách gán cho thương hiệu, giống như con người vậy. Nó giúp thương hiệu trở nên “sống”, có “hồn” và dễ kết nối cảm xúc với khách hàng. Đây chính là con đường để xây dựng sự khác biệt thương hiệu
Tính cách thương hiệu hướng để xây dựng sự khác biệt

Brand Personality (Tính cách thương hiệu) là gì?

Brand Personality (Tính cách thương hiệu) là tập hợp các đặc điểm, giá trị, cảm xúc và tính cách con người được gán cho một thương hiệu, giúp thương hiệu trở nên dễ nhận diện và tạo kết nối cảm xúc với khách hàng. Nó thể hiện cách thương hiệu "nói", "hành động", và "cư xử" như một con người, từ đó tạo nên sự khác biệt và ấn tượng trong tâm trí người tiêu dùng.

Ví dụ: Nếu một thương hiệu được mô tả là "thân thiện", "sáng tạo", hoặc "tinh tế", đó là những đặc điểm thuộc về tính cách thương hiệu, giúp khách hàng hình dung thương hiệu như một người bạn hoặc một cá nhân có phong cách cụ thể.

Tầm quan trọng của Brand Personality

Tính cách thương hiệu đóng vai trò cốt lõi trong chiến lược xây dựng thương hiệu, với các lợi ích sau:

  1. Tạo sự khác biệt cho thương hiệu:
    • Trong thị trường cạnh tranh cao, nơi sản phẩm/dịch vụ có thể tương tự nhau, tính cách thương hiệu giúp tạo sự khác biệt. Ví dụ: Apple nổi bật với tính cách sáng tạo, tinh tế, và đột phá, trong khi Samsung thường gắn với đổi mới công nghệ và dễ tiếp cận.
    • Tính cách thương hiệu giúp khách hàng dễ dàng phân biệt thương hiệu này với thương hiệu khác, ngay cả khi sản phẩm có chức năng tương tự.
  2. Truyền tải câu chuyện thương hiệu hấp dẫn:
    • Tính cách thương hiệu là công cụ kể chuyện, giúp thương hiệu truyền tải giá trị, sứ mệnh và tầm nhìn một cách gần gũi. Ví dụ: Patagonia kể câu chuyện về bảo vệ môi trường thông qua tính cách trách nhiệm, bền vững, thu hút những khách hàng quan tâm đến môi trường.
    • Một câu chuyện hấp dẫn, được thể hiện qua tính cách thương hiệu, tạo sự đồng cảm và gắn kết với khách hàng.
  3. Thu hút khách hàng tiềm năng:
    • Tính cách thương hiệu giúp thu hút đúng đối tượng khách hàng mục tiêu. Ví dụ: Nike với tính cách truyền cảm hứng, năng động thu hút những người yêu thể thao và phong cách sống tích cực.
    • Khi khách hàng cảm thấy tính cách thương hiệu phù hợp với giá trị hoặc phong cách sống của họ, họ dễ dàng trở thành khách hàng trung thành.

Các mô hình xác định tính cách thương hiệu

Có một số mô hình phổ biến để xác định và phân loại tính cách thương hiệu, trong đó nổi bật nhất là:

Mô hình 5 đặc điểm tính cách thương hiệu của Jennifer Aaker (1997): Jennifer Aaker, một nhà tâm lý học người Mỹ, đã phát triển một khuôn khổ phổ biến để mô tả tính cách thương hiệu dựa trên năm chiều chính và các đặc điểm liên quan.

  1. Sincere (Chân thành/Thành thật):

    • Thực tế (Down-to-earth): Đơn giản, thực tế, khiêm tốn.

    • Trung thực (Honest): Chân thành, đáng tin cậy, ngay thẳng.

    • Lành mạnh (Wholesome): Nguyên tắc, đạo đức, trong sáng.

    • Vui vẻ (Cheerful): Hạnh phúc, lạc quan, tích cực.

    • Ví dụ: Dove, Coca-Cola, Johnson & Johnson.

  2. Excitement (Phấn khích/Hào hứng):

    • Táo bạo (Daring): Táo bạo, liều lĩnh, không ngại thử thách.

    • Năng động (Spirited): Năng lượng, trẻ trung, sống động.

    • Tưởng tượng (Imaginative): Sáng tạo, độc đáo, tiên phong.

    • Cập nhật (Up-to-date): Hiện đại, thời thượng, hợp thời.

    • Ví dụ: Red Bull, Nike, Virgin Atlantic.

  3. Competence (Năng lực/Thẩm quyền):

    • Đáng tin cậy (Reliable): Đáng tin cậy, có trách nhiệm, kiên định.

    • Có trách nhiệm (Responsible): Gắn bó, tận tâm, có lương tâm.

    • Hiệu quả (Efficient): Nhanh chóng, năng suất, tối ưu.

    • Thông minh (Intelligent): Kỹ thuật, chuyên nghiệp, thành công.

    • Ví dụ: Volvo, Microsoft, IBM.

  4. Sophistication (Tinh tế/Sang trọng):

    • Đẳng cấp (Upper class): Sang trọng, quý phái, độc quyền.

    • Quyến rũ (Charming): Glamour, hấp dẫn, lôi cuốn.

    • Ví dụ: Chanel, Mercedes-Benz, Rolex.

  5. Ruggedness (Phân trần/Mạnh mẽ):

    • Phóng khoáng (Outdoorsy): Ưa thích hoạt động ngoài trời, bền bỉ, mộc mạc.

    • Mạnh mẽ (Tough): Kiên cường, mạnh mẽ, không ngại khó khăn.

    • Ví dụ: Jeep, Harley-Davidson, Timberland.

Việc xác định tính cách thương hiệu thường bắt đầu bằng việc nghiên cứu thị trường, phân tích đối tượng mục tiêu, và xem xét giá trị cốt lõi của thương hiệu.

Mô hình Archetypes của Carl Jung:
  • Dựa trên 12 nguyên mẫu tâm lý, mô hình này gán thương hiệu vào các vai trò như:
    • The Hero (Anh hùng): Truyền cảm hứng, vượt qua thách thức (VD: Nike).
    • The Lover (Người yêu): Gợi cảm, đam mê, lãng mạn (VD: Victoria’s Secret).
    • The Explorer (Nhà thám hiểm): Tự do, phiêu lưu (VD: The North Face).
  • Mô hình này tập trung vào việc kết nối cảm xúc sâu sắc với khách hàng.
Mô hình Brand Personality Framework:
  • Một số công ty sử dụng các mô hình tùy chỉnh, tập trung vào giá trị cốt lõi và văn hóa thương hiệu để xác định tính cách, thay vì áp dụng các mô hình cố định.

Cách truyền tải tính cách thương hiệu mạnh mẽ

Để tính cách thương hiệu được thể hiện rõ ràng và nhất quán, các yếu tố sau cần được chú trọng:

  1. Bộ nhận diện thương hiệu (Brand Identity):
    • Bao gồm logo, màu sắc, typography, và thiết kế hình ảnh. Ví dụ: Màu đỏ và trắng của Coca-Cola thể hiện sự thân thiện, vui vẻ, phù hợp với tính cách Sincerity.
    • Bộ nhận diện cần nhất quán trên mọi điểm chạm (website, bao bì, quảng cáo) để củng cố tính cách thương hiệu.
  2. Tiếng nói của thương hiệu (Brand Voice):
    • Là cách thương hiệu giao tiếp qua ngôn từ, từ quảng cáo, nội dung mạng xã hội đến dịch vụ khách hàng. Ví dụ:
      • Wendy’s sử dụng giọng điệu hài hước, táo bạo trên mạng xã hội, phù hợp với tính cách phấn khích, trẻ trung.
      • Rolex sử dụng ngôn ngữ trang trọng, tinh tế để thể hiện sự sang trọng.
    • Tiếng nói cần nhất quán về phong cách (thân thiện, chuyên nghiệp, hài hước) và phù hợp với đối tượng khách hàng.
  3. Hành động, cam kết của thương hiệu (Action):
    • Các hành động của thương hiệu (chương trình CSR, chiến dịch marketing, cách xử lý khủng hoảng) phải phản ánh đúng tính cách thương hiệu. Ví dụ:
      • Patagonia cam kết bảo vệ môi trường thông qua các chiến dịch tái chế và quyên góp, củng cố tính cách trách nhiệm, bền vững.
      • Nike tổ chức các sự kiện thể thao và chiến dịch truyền cảm hứng như “Just Do It”, thể hiện tính cách năng động, truyền cảm hứng.

Quy trình xây dựng tính cách thương hiệu

  1. Nghiên cứu khách hàng và thị trường:
    • Xác định đối tượng khách hàng mục tiêu (độ tuổi, sở thích, giá trị).
    • Phân tích đối thủ cạnh tranh để tìm điểm khác biệt.
  2. Xác định giá trị cốt lõi và sứ mệnh:
    • Đặt câu hỏi: Thương hiệu đại diện cho điều gì? Thương hiệu muốn khách hàng cảm nhận thế nào?
    • Ví dụ: Tesla xác định giá trị cốt lõi là đổi mới và bền vững, dẫn đến tính cách tiên phong, thông minh.
  3. Chọn đặc điểm tính cách:
    • Sử dụng các mô hình như Aaker hoặc Archetypes để chọn các đặc điểm phù hợp (VD: thân thiện, mạnh mẽ, tinh tế).
    • Đảm bảo tính cách phù hợp với sản phẩm/dịch vụ và đối tượng khách hàng.
  4. Xây dựng bộ nhận diện và tiếng nói:
    • Thiết kế logo, màu sắc, và phong cách hình ảnh phản ánh tính cách.
    • Xây dựng hướng dẫn về giọng điệu (brand voice guidelines) để đảm bảo sự nhất quán.
  5. Triển khai và duy trì:
    • Áp dụng tính cách thương hiệu vào mọi hoạt động (quảng cáo, mạng xã hội, dịch vụ khách hàng).
    • Theo dõi phản hồi khách hàng và điều chỉnh nếu cần.

Sự khác biệt trong xây dựng tính cách thương hiệu

  • Tùy thuộc vào ngành hàng:
    • Các ngành như thời trang, công nghệ thường chọn tính cách sáng tạo, tinh tế (VD: Apple, Chanel), trong khi ngành thực phẩm chọn thân thiện, gần gũi (VD: Coca-Cola, KFC).
  • Văn hóa và thị trường:
    • Tính cách thương hiệu cần phù hợp với văn hóa địa phương. Ví dụ: Ở Mỹ, Wendy’s sử dụng giọng điệu hài hước, táo bạo, nhưng ở Nhật, thương hiệu có thể cần giọng điệu lịch sự hơn.
  • Quy mô doanh nghiệp:
    • Các startup thường chọn tính cách trẻ trung, năng động để thu hút sự chú ý, trong khi các tập đoàn lớn như IBM chọn đáng tin cậy, chuyên nghiệp để củng cố uy tín.

Tính cách thương hiệu trong thời đại AI

Thời đại AI mang đến cả cơ hội và thách thức trong việc xây dựng và duy trì tính cách thương hiệu:

  1. Cơ hội:
    • Cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng: AI giúp phân tích dữ liệu khách hàng để điều chỉnh giọng điệu và nội dung phù hợp với từng nhóm đối tượng. Ví dụ: Netflix sử dụng AI để đề xuất nội dung, củng cố tính cách thân thiện, thông minh.
    • Tự động hóa nội dung: AI có thể tạo nội dung (quảng cáo, bài đăng mạng xã hội) phù hợp với tính cách thương hiệu, tiết kiệm thời gian và chi phí.
    • Phân tích cảm xúc: AI giúp đo lường phản ứng của khách hàng với tính cách thương hiệu, từ đó tối ưu hóa chiến lược.
  2. Thách thức:
    • Nguy cơ mất tính chân thực: Nếu lạm dụng AI để tạo nội dung, thương hiệu có thể mất đi sự độc đáo và cảm xúc, làm suy yếu tính cách thương hiệu.
    • Cạnh tranh cao hơn: AI giúp nhiều thương hiệu dễ dàng xây dựng tính cách hấp dẫn, khiến việc tạo sự khác biệt trở nên khó khăn hơn.
    • Duy trì sự nhất quán: Khi sử dụng nhiều công cụ AI, thương hiệu cần đảm bảo tiếng nói và hành động vẫn nhất quán.

Giải pháp:

  • Kết hợp AI với đội ngũ sáng tạo con người để đảm bảo tính cách thương hiệu giữ được sự độc đáo và cảm xúc.
  • Sử dụng AI để phân tích dữ liệu, nhưng để con người quyết định giọng điệu và thông điệp cốt lõi.

Phân biệt Brand Personality và Brand Imagery

  • Brand Personality (Tính cách thương hiệu):
    • Là đặc điểm nhân cách hóa của thương hiệu, như thể thương hiệu là một con người (VD: thân thiện, mạnh mẽ, tinh tế).
    • Tập trung vào cảm xúc và tính cách mà thương hiệu muốn khách hàng cảm nhận.
    • Ví dụ: Nike có tính cách truyền cảm hứng, năng động, khiến khách hàng cảm thấy như được tiếp thêm động lực.
  • Brand Imagery (Hình ảnh thương hiệu):
    • Là hình ảnh trực quan hoặc tưởng tượng liên quan đến thương hiệu, bao gồm logo, màu sắc, bao bì, hoặc các biểu tượng liên quan.
    • Tập trung vào trải nghiệm thị giác và cách khách hàng hình dung thương hiệu trong tâm trí.
    • Ví dụ: Hình ảnh của Starbucks là cốc cà phê xanh với logo nàng tiên cá, gợi lên cảm giác thư giãn, hiện đại.

Điểm khác biệt chính Marisa:

  • Brand Personality: Là đặc điểm cảm xúc và tính cách trừu tượng, như một người bạn của khách hàng.
  • Brand Imagery: Là hình ảnh cụ thể, hữu hình, như logo hoặc thiết kế bao bì.
  • Ví dụ: Coca-Cola có tính cách vui vẻ, thân thiện (Brand Personality), nhưng hình ảnh là chai bạc biểu tượng và màu đỏ-trắng (Brand Imagery).

Ví dụ về tính cách thương hiệu của các doanh nghiệp quốc tế thành công

  1. Apple:
    • Tính cách: Sáng tạo, tinh tế, tiên phong.
    • Cách thể hiện: Thiết kế sản phẩm tối giản, quảng cáo nhấn mạnh đổi mới và phong cách sống hiện đại, giọng điệu truyền thông ngắn gọn, thông minh.
    • Thành công: Apple trở thành biểu tượng công nghệ toàn cầu, thu hút khách hàng trung thành với hình ảnh sáng tạo, cao cấp.
  2. Nike:
    • Tính cách: Truyền cảm hứng, năng động, quyết tâm.
    • Cách thể hiện: Chiến dịch “Just Do It” khuyến khích vượt qua giới hạn, tài trợ các vận động viên nổi tiếng, thiết kế sản phẩm thể thao mạnh mẽ.
    • Thành công: Nike dẫn đầu thị trường thời trang thể thao, tạo sự kết nối mạnh mẽ với giới trẻ và người yêu thể thao.
  3. Patagonia:
    • Tính cách: Trách nhiệm, bền vững, yêu thiên nhiên.
    • Cách thể hiện: Cam kết bảo vệ môi trường, sử dụng vật liệu tái chế, chiến dịch kêu gọi giảm tiêu dùng.
    • Thành công: Thu hút khách hàng quan tâm đến môi trường, đạt doanh thu hơn 1 tỷ USD mỗi năm.
  4. Coca-Cola:
    • Tính cách: Vui vẻ, thân thiện, đoàn tụ.
    • Cách thể hiện: Quảng cáo tập trung vào niềm vui, tình bạn, và những khoảnh khắc chia sẻ; thiết kế chai bạc biểu tượng.
    • Thành công: Là thương hiệu nước giải khát hàng đầu thế giới, với sự hiện diện toàn cầu.

  5. Harley-Davidson:

    • Tính cách: Mạnh mẽ, phóng khoáng, tự do, nổi loạn (Ruggedness, Outdoorsy, Daring).

    • Cách thể hiện: Những chiếc xe phân khối lớn mạnh mẽ, tiếng động cơ đặc trưng. Cộng đồng người lái xe với hình ảnh "bad boy", phong cách sống tự do, không gò bó.

  6. Volvo:

    • Tính cách: Năng lực, đáng tin cậy, an toàn (Competence, Reliable).

    • Cách thể hiện: Tập trung vào công nghệ an toàn hàng đầu trong các chiến dịch quảng cáo và phát triển sản phẩm. Thiết kế chắc chắn, bền bỉ.

 

Brand Personality là yếu tố cốt lõi giúp thương hiệu tạo sự khác biệt, kết nối cảm xúc với khách hàng, và xây dựng lòng trung thành. Trong thời đại AI, việc duy trì tính cách thương hiệu nhất quán và chân thực là thách thức, nhưng cũng là cơ hội để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng. 

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây