VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

Trải nghiệm khách hàng công cụ đáp ứng trên cả nhu cầu

Doanh nghiệp cần: Bắt đầu từ việc thật – người thật – dữ liệu thật - Đào tạo đội ngũ lấy trải nghiệm là mục tiêu, không chỉ KPI bán hàng - và coi cảm xúc khách hàng là tài sản vô hình lớn nhất, vậy hãy tìm hiểu về Trải nghiệm khách hàng.
Trải nghiệm khách hàng công cụ đáp ứng trên cả nhu cầu

1. Trải nghiệm khách hàng là gì?

Trải nghiệm khách hàng (Customer Experience - CX) là toàn bộ cảm nhận, cảm xúc, suy nghĩ và hành vi của khách hàng khi tương tác với một thương hiệu, sản phẩm hoặc dịch vụ của doanh nghiệp trong suốt hành trình mua sắm, từ giai đoạn nhận biết, cân nhắc, mua hàng cho đến hậu mãi. CX bao gồm các điểm tiếp xúc (touchpoints) trực tiếp (như mua sắm, sử dụng sản phẩm, hỗ trợ khách hàng) và gián tiếp (như quảng cáo, truyền miệng, đánh giá). Theo Meyer và Schwager (2007), CX là phản ứng chủ quan trong tâm trí khách hàng đối với mọi tương tác với doanh nghiệp, bao hàm các yếu tố lý trí, tình cảm, thể chất và tinh thần.

CX khác với dịch vụ khách hàng (Customer Service - CS) ở chỗ CS chỉ là một phần của CX, tập trung vào hỗ trợ khi khách hàng gặp vấn đề, trong khi CX bao quát toàn bộ hành trình khách hàng, từ nhận thức đến lòng trung thành.


2. Xuất phát điểm của khái niệm này?

  • Nguồn gốc ban đầu: Khái niệm CX được hình thành từ các nghiên cứu về quản trị quan hệ khách hàng (Customer Relationship Management - CRM) vào những năm 1990, khi các doanh nghiệp bắt đầu nhận ra tầm quan trọng của việc cá nhân hóa và tối ưu hóa tương tác với khách hàng. Các nhà nghiên cứu như Meyer và Schwager (2007) đã định nghĩa rõ ràng hơn về CX, nhấn mạnh vào phản ứng chủ quan của khách hàng.

  • Giai đoạn 2000-2010: Trong thập niên này, khái niệm "lấy khách hàng làm trung tâm" (customer-centric) được đẩy mạnh, tập trung vào việc thiết kế và quản lý trải nghiệm khách hàng một cách toàn diện. Các học giả như Chiara Gentile đã phân tích CX dựa trên các yếu tố tâm lý, bao gồm cảm giác, nhận thức và cảm xúc, dựa trên công trình của Pinker (1997).

  • Những năm 2010 trở đi: Với sự phát triển của công nghệ số, thương mại điện tử và mạng xã hội, CX trở thành một lĩnh vực cạnh tranh cốt lõi. Các tổ chức như Forrester Research và Gartner đã đóng góp vào việc định hình CX như một chiến lược kinh doanh, nhấn mạnh vào sáu yếu tố cốt lõi: chiến lược, hiểu khách hàng, thiết kế, đo lường, quản trị và văn hóa.

Khái niệm CX được xây dựng dựa trên thực tế cho rằng:

  • Thị trường cạnh tranh ngày càng gay gắt: Khách hàng có nhiều lựa chọn hơn, và sự khác biệt về sản phẩm/dịch vụ không còn đủ để giữ chân họ. Theo nghiên cứu của PwC (2017/18), 73% khách hàng coi CX là yếu tố quan trọng trong quyết định mua hàng.

  • Sự phát triển của công nghệ: Công nghệ CRM, trí tuệ nhân tạo (AI), và dữ liệu lớn (big data) cho phép doanh nghiệp thu thập, phân tích và cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, từ đó đáp ứng tốt hơn nhu cầu cá nhân.

  • Thay đổi hành vi khách hàng: Khách hàng hiện đại mong đợi trải nghiệm liền mạch, cá nhân hóa và nhanh chóng trên nhiều kênh (omni-channel). 88% người mua sắm trực tuyến sẵn sàng quay lại nếu được cung cấp trải nghiệm cá nhân hóa.

 

3. Vì sao cần phải cải thiện trải nghiệm khách hàng? Cải thiện CX là yếu tố sống còn trong bối cảnh kinh doanh hiện đại vì những lý do sau:

  • Tăng lòng trung thành của khách hàng: Khách hàng hài lòng có xu hướng quay lại và trở thành khách hàng trung thành, giảm tỷ lệ rời bỏ (churn rate). Theo smallbizgenius, 91% khách hàng không hài lòng sẽ rời đi mà không phàn nàn.

  • Tăng doanh thu và lợi nhuận: CX tích cực thúc đẩy mua lại, bán thêm (upsell) và bán kèm (cross-sell). Nghiên cứu của Deloitte cho thấy các công ty lấy khách hàng làm trung tâm có lợi nhuận cao hơn 60% so với các công ty khác.

  • Tạo lợi thế cạnh tranh: Trong thị trường bão hòa, CX là yếu tố giúp doanh nghiệp nổi bật. Ví dụ, Starbucks và Amazon đã xây dựng thương hiệu mạnh mẽ nhờ CX vượt trội.

  • Tăng giá trị truyền miệng: Khách hàng hài lòng chia sẻ trải nghiệm tích cực, giúp doanh nghiệp thu hút khách hàng mới với chi phí thấp hơn. Theo nghiên cứu, khách hàng trung thành có thể trở thành “đại sứ thương hiệu” không lương.

  • Dự đoán và giảm rủi ro: Phân tích CX giúp doanh nghiệp phát hiện vấn đề sớm, như nguy cơ khách hàng rời đi. Ví dụ, FedEx sử dụng dữ liệu CX để dự đoán khách hàng có khả năng chuyển sang đối thủ với độ chính xác 60-90%.

Lý do Ý nghĩa thực tiễn
Tăng doanh thu Trải nghiệm tốt = tăng chi tiêu từ khách cũ + giảm chi phí tìm khách mới
Tăng lòng trung thành Khách hàng dễ "bỏ" bạn nếu thấy trải nghiệm tệ, dù sản phẩm tốt
Truyền miệng tích cực 1 khách hài lòng kể cho 3 người, 1 khách bức xúc kể cho 10 người
Tối ưu quy trình nội bộ Đặt khách hàng làm trung tâm giúp doanh nghiệp gọn hơn, hiệu quả hơn
Tạo lợi thế cạnh tranh bền vững Trong thị trường sản phẩm dễ bị sao chép, trải nghiệm là thứ không thể copy


4. Cách xây dựng chiến lược trải nghiệm khách hàng hiệu quả: Dựa trên các nguồn thông tin, một chiến lược CX hiệu quả có thể được xây dựng qua các bước sau.

  1. Thấu hiểu khách hàng (Customer Insight):

    • Nghiên cứu sâu về nhu cầu, mong muốn, hành vi và khó khăn của khách hàng thông qua khảo sát, phỏng vấn và phân tích dữ liệu.

    • Xây dựng bản đồ hành trình khách hàng (Customer Journey Map) để xác định các điểm tiếp xúc và trải nghiệm tại mỗi giai đoạn (khám phá, cân nhắc, mua hàng, sử dụng, hậu mãi).

  2. Cá nhân hóa trải nghiệm:

    • Sử dụng dữ liệu từ CRM để tùy chỉnh tương tác, như gửi email chào mừng, ưu đãi cá nhân hóa hoặc lời chúc sinh nhật. Ví dụ, Netflix sử dụng lịch sử xem để gợi ý phim phù hợp.

    • Áp dụng công nghệ AI và chatbot để trả lời nhanh chóng và chính xác các thắc mắc của khách hàng.

  3. Tích hợp đa kênh (Omni-Channel):

    • Đảm bảo trải nghiệm liền mạch trên tất cả các kênh (website, mạng xã hội, điện thoại, cửa hàng). Sử dụng hệ thống CRM như Zoho hoặc Callio để đồng bộ dữ liệu và theo dõi tương tác.

  4. Đo lường và cải thiện liên tục:

    • Sử dụng các chỉ số như Net Promoter Score (NPS), Customer Satisfaction Score (CSAT) và Time to Resolution (TTR) để đánh giá mức độ hài lòng và hiệu quả dịch vụ.

    • Thu thập phản hồi qua khảo sát, đánh giá trực tuyến và phân tích hành trình khách hàng để tìm ra điểm yếu và cải thiện.

  5. Xây dựng văn hóa lấy khách hàng làm trung tâm:

    • Đào tạo nhân viên để hiểu và áp dụng các nguyên tắc CX. Ví dụ, Starbucks yêu cầu nhân viên thuộc lòng 5 nguyên tắc phục vụ để tạo trải nghiệm độc đáo.

    • Khuyến khích sự hợp tác liên phòng ban (tiếp thị, bán hàng, chăm sóc khách hàng) để đảm bảo trải nghiệm nhất quán.

  6. Tự động hóa và công nghệ:

    • Áp dụng các công cụ tự động hóa như Zoho CRM hoặc Bizfly để tối ưu hóa quy trình, gửi thông báo tự động và phân tích dữ liệu khách hàng.

 

5. Những ứng dụng và hiệu quả cụ thể ra sao? Nhiều tập đoàn lớn đã áp dụng chiến lược CX hiệu quả, dẫn đến tăng trưởng doanh thu đáng kể:

  • Starbucks:

    • Starbucks tập trung vào cá nhân hóa trải nghiệm qua ứng dụng di động, cho phép khách hàng đặt hàng trước, tích điểm và nhận ưu đãi cá nhân hóa. Nhân viên được đào tạo theo 5 nguyên tắc phục vụ, như “Biến trải nghiệm của khách thành của bạn” và “Mọi thứ đều quan trọng”.

    • Theo báo cáo tài chính năm 2022, chương trình Starbucks Rewards (tập trung vào CX) đã đóng góp 55% doanh thu tại các cửa hàng ở Mỹ, với hơn 30 triệu thành viên tích cực. Doanh thu toàn cầu năm 2022 đạt 32,25 tỷ USD, tăng 10,98% so với năm trước, phần lớn nhờ CX cá nhân hóa.

  • Amazon:

    • Amazon sử dụng AI và dữ liệu lớn để gợi ý sản phẩm, tối ưu hóa quy trình mua sắm và cung cấp dịch vụ giao hàng nhanh. Hệ thống phản hồi và hỗ trợ khách hàng đa kênh cũng là điểm mạnh.

    • Báo cáo năm 2022, Amazon đạt doanh thu 513,98 tỷ USD, tăng 9,4% so với năm 2021. CX cá nhân hóa và giao hàng nhanh đã giúp tăng tỷ lệ giữ chân khách hàng, đóng góp lớn vào doanh thu từ Amazon Prime (139 triệu thành viên tại Mỹ).

  • Netflix:

    • Netflix sử dụng thuật toán dự đoán sở thích dựa trên lịch sử xem để gợi ý nội dung, tạo trải nghiệm cá nhân hóa. Giao diện thân thiện và nội dung chất lượng cũng là yếu tố then chốt.

    • Năm 2022, Netflix đạt doanh thu 31,62 tỷ USD, tăng 6,46% so với năm 2021. Thuật toán gợi ý giúp tăng thời gian sử dụng trung bình của khách hàng, góp phần giảm tỷ lệ rời bỏ (churn rate) xuống dưới 2% tại một số thị trường.

  • Delta Airlines:

    • Delta đầu tư vào Wi-Fi miễn phí trên chuyến bay, ứng dụng di động theo dõi hành lý và cải tiến cơ sở vật chất sân bay. Họ sử dụng khảo sát và phân tích phản hồi để cải thiện CX.

    • Theo báo cáo năm 2022, Delta đạt doanh thu 50,58 tỷ USD, tăng 69% so với năm 2021, nhờ cải thiện CX và tăng tỷ lệ khách hàng trung thành.

  • FedEx:

    • FedEx sử dụng dữ liệu CX để dự đoán hành vi khách hàng, tối ưu hóa quy trình giao hàng và giảm tỷ lệ rời bỏ.

    • FedEx dự đoán chính xác 60-90% khách hàng có khả năng chuyển sang đối thủ, từ đó cải thiện dịch vụ và giữ chân khách hàng. Doanh thu năm 2022 đạt 93,51 tỷ USD, tăng 11,4% so với năm 2021.

So sánh CX với các khái niệm liên quan

Khái niệm Mục tiêu Phạm vi Đặc điểm
Customer Experience (CX) Tạo cảm xúc tích cực và trải nghiệm liền mạch Bao trùm toàn bộ hành trình khách hàng Cảm xúc, liên kết cảm tính và dịch vụ
Customer Service Giải quyết vấn đề, hỗ trợ Giai đoạn sau bán là chủ yếu Bị động, phản ứng khi có sự cố
Customer Satisfaction Mức độ hài lòng của khách hàng với một sản phẩm/dịch vụ cụ thể Hẹp hơn CX Thường đo bằng CSAT
Customer Loyalty Gắn bó lâu dài với thương hiệu Kết quả của CX tốt Đo bằng NPS, hành vi quay lại
UX (User Experience) Trải nghiệm người dùng khi tương tác với sản phẩm số (app, web) Thu hẹp trong môi trường số Giao diện


Trải nghiệm khách hàng (CX) là yếu tố cốt lõi trong chiến lược kinh doanh hiện đại, giúp doanh nghiệp xây dựng lòng trung thành, tăng doanh thu và tạo lợi thế cạnh tranh. Khái niệm này phát triển từ các nghiên cứu về CRM và tâm lý khách hàng, được củng cố bởi sự thay đổi trong hành vi tiêu dùng và công nghệ. Bằng cách thấu hiểu khách hàng, cá nhân hóa trải nghiệm, tích hợp đa kênh và đo lường liên tục, doanh nghiệp có thể xây dựng chiến lược CX hiệu quả. 

Tác giả bài viết: Chuyên gia tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây