VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

Mentorship mô hình cần thiết cho startup!

Một doanh nghiệp startup hoặc những năm đầu vào kinh doanh còn rất nhiều thứ cần phải trao dồi và học hỏi, nhiều món "học phí" rất lớn đi đến thất bại do chưa có nhiều kinh nghiệm. Mentorship là mô hình giúp hạn chế những điều này.
Mentorship mô hình cần thiết cho startup

Mentorship là gì?

Mentorship (cố vấn) là một mối quan hệ chuyên nghiệp trong đó một người có kinh nghiệm (mentor) hướng dẫn, chia sẻ kiến thức, kỹ năng và kinh nghiệm để hỗ trợ một người ít kinh nghiệm hơn (mentee) phát triển cá nhân hoặc nghề nghiệp. Mối quan hệ này thường tập trung vào việc định hướng mục tiêu, giải quyết vấn đề, và xây dựng kỹ năng thông qua các cuộc trao đổi, tư vấn, và phản hồi.

3 Loại hình Mentorship phổ biến hiện nay

  1. Cố vấn 1:1:
    • Một mentor làm việc trực tiếp với một mentee, cung cấp sự hỗ trợ cá nhân hóa dựa trên nhu cầu cụ thể của mentee.
    • Ưu điểm: Cá nhân hóa cao, tập trung vào mục tiêu riêng của mentee, xây dựng mối quan hệ sâu sắc.
    • Nhược điểm: Tốn thời gian của mentor, khó mở rộng quy mô.
    • Phù hợp: Những người cần hướng dẫn chi tiết, như nhân viên mới, lãnh đạo trẻ, hoặc cá nhân tìm kiếm sự phát triển chuyên sâu.
  2. Cố vấn ngang hàng (Peer Mentoring):
    • Các cá nhân có cùng cấp độ kinh nghiệm hoặc vai trò hỗ trợ lẫn nhau, chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm.
    • Ưu điểm: Tạo môi trường hợp tác, dễ dàng chia sẻ giữa những người có bối cảnh tương tự, ít áp lực hơn.
    • Nhược điểm: Thiếu sự hướng dẫn từ người có kinh nghiệm vượt trội, có thể thiếu chiều sâu.
    • Phù hợp: Nhóm nhân viên cùng cấp, sinh viên, hoặc cộng đồng khởi nghiệp.
  3. Cố vấn nhóm (Group Mentoring):
    • Một mentor hướng dẫn một nhóm mentee cùng lúc, thường thông qua các buổi thảo luận hoặc workshop.
    • Ưu điểm: Tiết kiệm thời gian, tạo cơ hội học hỏi từ các mentee khác, xây dựng mạng lưới quan hệ.
    • Nhược điểm: Ít cá nhân hóa, khó đáp ứng nhu cầu cụ thể của từng mentee.
    • Phù hợp: Doanh nghiệp muốn đào tạo nhiều nhân viên cùng lúc hoặc các chương trình phát triển cộng đồng.

Vai trò của phương pháp Mentorship

  1. Hỗ trợ phát triển cá nhân và nghề nghiệp: Giúp mentee định hướng mục tiêu, phát triển kỹ năng, và xây dựng sự tự tin.
  2. Chia sẻ kiến thức và kinh nghiệm: Mentor cung cấp góc nhìn thực tế, bài học từ kinh nghiệm, và cách tránh sai lầm.
  3. Xây dựng mạng lưới quan hệ: Tạo kết nối giữa mentee và các cơ hội nghề nghiệp hoặc cộng đồng chuyên môn.
  4. Tăng cường hiệu suất làm việc: Mentee được hướng dẫn để cải thiện kỹ năng, năng suất, và khả năng lãnh đạo.
  5. Thúc đẩy văn hóa học hỏi: Trong doanh nghiệp, mentorship khuyến khích học hỏi liên tục và phát triển tổ chức.
  6. Hỗ trợ giải quyết vấn đề: Mentor giúp mentee tìm cách vượt qua thách thức thông qua tư vấn và phản hồi.

7 Mô hình chương trình Mentorship phổ biến

  1. Traditional One-on-One Mentoring:
    • Mentor và mentee làm việc trực tiếp, tập trung vào mục tiêu cụ thể của mentee.
    • Ví dụ: Một lãnh đạo hướng dẫn nhân viên mới về kỹ năng quản lý dự án.
  2. Peer Mentoring:
    • Các đồng nghiệp cùng cấp hỗ trợ lẫn nhau để học hỏi và phát triển.
    • Ví dụ: Nhân viên cùng phòng ban chia sẻ kinh nghiệm về kỹ năng bán hàng.
  3. Group Mentoring:
    • Một mentor hướng dẫn nhiều mentee trong các buổi thảo luận nhóm.
    • Ví dụ: Một chuyên gia tổ chức workshop cho nhóm nhân viên về kỹ năng lãnh đạo.
  4. Reverse Mentoring:
    • Mentee (thường trẻ hơn) hướng dẫn mentor (thường lớn tuổi hơn) về các kỹ năng mới, như công nghệ hoặc xu hướng.
    • Ví dụ: Nhân viên trẻ hướng dẫn lãnh đạo cao cấp về sử dụng mạng xã hội.
  5. Flash Mentoring:
    • Các buổi cố vấn ngắn, tập trung vào một chủ đề cụ thể, thường chỉ diễn ra một lần.
    • Ví dụ: Một buổi tư vấn nhanh về cách chuẩn bị cho buổi phỏng vấn.
  6. Virtual Mentoring:
    • Cố vấn qua các nền tảng trực tuyến như Zoom, email, hoặc ứng dụng nhắn tin.
    • Ví dụ: Mentor ở nước ngoài hướng dẫn mentee qua video call.
  7. Speed Mentoring:
    • Mentee gặp nhiều mentor trong thời gian ngắn để nhận phản hồi nhanh từ nhiều góc nhìn.
    • Ví dụ: Sự kiện networking nơi mentee trao đổi với nhiều mentor trong vòng 10 phút mỗi người.

Quy trình 7 bước xây dựng chương trình Mentorship hiệu quả

  1. Xác định mục tiêu chương trình:
    • Xác định rõ chương trình hướng đến điều gì (phát triển kỹ năng, cải thiện hiệu suất, xây dựng lãnh đạo, v.v.).
    • Ví dụ: Tăng kỹ năng lãnh đạo cho nhân viên cấp trung.
  2. Xác định đối tượng tham gia:
    • Xác định ai sẽ là mentor và mentee, dựa trên nhu cầu và mục tiêu.
    • Ví dụ: Nhân viên mới là mentee, quản lý cấp cao là mentor.
  3. Thiết kế cấu trúc chương trình:
    • Quyết định loại hình (1:1, nhóm, ngang hàng), thời gian, và tần suất gặp gỡ.
    • Ví dụ: Gặp mặt 1:1 mỗi tháng trong 6 tháng.
  4. Tuyển chọn và ghép đôi:
    • Chọn mentor có kỹ năng phù hợp và ghép đôi dựa trên mục tiêu, tính cách, và nhu cầu của mentee.
    • Ví dụ: Sử dụng khảo sát hoặc phỏng vấn để ghép đôi hiệu quả.
  5. Đào tạo và định hướng:
    • Cung cấp hướng dẫn cho mentor và mentee về vai trò, trách nhiệm, và cách làm việc hiệu quả.
    • Ví dụ: Tổ chức buổi đào tạo về kỹ năng lắng nghe và đặt câu hỏi.
  6. Triển khai và theo dõi:
    • Bắt đầu chương trình, theo dõi tiến độ, và thu thập phản hồi thường xuyên từ cả mentor và mentee.
    • Ví dụ: Sử dụng bảng khảo sát để đánh giá tiến độ hàng quý.
  7. Đánh giá và cải thiện:
    • Đánh giá kết quả chương trình dựa trên mục tiêu ban đầu, điều chỉnh nếu cần.
    • Ví dụ: Đo lường sự cải thiện trong kỹ năng lãnh đạo của mentee sau 6 tháng.

Các kỹ thuật thường được áp dụng trong Mentorship

  1. Lắng nghe chủ động: Mentor chú ý và hiểu sâu nhu cầu, thách thức của mentee.
  2. Đặt câu hỏi mở: Khuyến khích mentee suy nghĩ sâu và tự tìm giải pháp (ví dụ: “Bạn nghĩ cách nào để cải thiện kỹ năng này?”).
  3. Đưa ra phản hồi mang tính xây dựng: Cung cấp phản hồi cụ thể, cân bằng giữa điểm mạnh và điểm cần cải thiện.
  4. Đặt mục tiêu SMART: Hướng dẫn mentee đặt mục tiêu cụ thể, đo lường được, khả thi, thực tế, và có thời hạn.
  5. Chia sẻ câu chuyện thực tế: Mentor sử dụng kinh nghiệm cá nhân để truyền cảm hứng và minh họa bài học.
  6. Coaching: Hướng dẫn mentee tự khám phá giải pháp thay vì đưa ra lời khuyên trực tiếp.
  7. Tạo kế hoạch hành động: Hỗ trợ mentee xây dựng lộ trình đạt được mục tiêu.

Mẹo giúp triển khai chương trình cố vấn hiệu quả

  1. Ghép đôi phù hợp: Đảm bảo mentor và mentee có mục tiêu và giá trị tương đồng.
  2. Thiết lập kỳ vọng rõ ràng: Đặt ra mục tiêu, thời gian, và trách nhiệm ngay từ đầu.
  3. Tạo môi trường cởi mở: Khuyến khích sự trung thực, tin tưởng, và giao tiếp hai chiều.
  4. Cung cấp tài nguyên hỗ trợ: Cung cấp tài liệu, công cụ, hoặc khóa đào tạo để tăng hiệu quả.
  5. Theo dõi và phản hồi thường xuyên: Định kỳ đánh giá tiến độ và điều chỉnh chương trình.
  6. Khuyến khích sự chủ động: Mentee cần chủ động đặt câu hỏi và tìm kiếm cơ hội học hỏi.
  7. Tôn vinh thành công: Công nhận và khen thưởng những tiến bộ của mentee để duy trì động lực.

Những kỹ năng cần thiết cho một Mentor

  1. Kỹ năng lắng nghe: Hiểu rõ nhu cầu và cảm xúc của mentee.
  2. Kỹ năng giao tiếp: Truyền đạt ý tưởng rõ ràng, dễ hiểu, và truyền cảm hứng.
  3. Kỹ năng lãnh đạo: Định hướng và thúc đẩy mentee đạt được mục tiêu.
  4. Kỹ năng phản hồi: Đưa ra phản hồi mang tính xây dựng, không phán xét.
  5. Kiến thức chuyên môn: Có kinh nghiệm thực tiễn trong lĩnh vực mentee cần hỗ trợ.
  6. Kỹ năng đồng cảm: Hiểu và chia sẻ cảm xúc với mentee để xây dựng lòng tin.
  7. Kỹ năng giải quyết vấn đề: Giúp mentee phân tích và tìm giải pháp cho các thách thức.

Các loại hình doanh nghiệp cần có Mentor

  1. Doanh nghiệp khởi nghiệp (Startups):
    • Cần mentor để định hướng chiến lược, tìm kiếm vốn, và xây dựng đội ngũ.
  2. Doanh nghiệp nhỏ và vừa (SMEs):
    • Mentor giúp cải thiện quy trình, mở rộng thị trường, và quản lý tài chính.
  3. Doanh nghiệp công nghệ:
    • Cần mentor để cập nhật xu hướng công nghệ, phát triển sản phẩm, và cạnh tranh.
  4. Doanh nghiệp gia đình:
    • Mentor hỗ trợ chuyển giao thế hệ, giải quyết xung đột nội bộ, và chuyên nghiệp hóa.
  5. Doanh nghiệp đang chuyển đổi số:
    • Mentor hướng dẫn về công nghệ, văn hóa số, và chiến lược đổi mới.
  6. Doanh nghiệp xã hội:
    • Cần mentor để cân bằng giữa mục tiêu xã hội và lợi nhuận.

So sánh với các mô hình tương đồng

Dưới đây là sự so sánh giữa Mentorship và các mô hình tương đồng như Coaching, Consulting, và Training dựa trên các tiêu chí: mục tiêu, cách tiếp cận, thời gian, và vai trò.

Tiêu chí Mentorship Coaching Consulting Training
Mô tả Mối quan hệ dài hạn, chia sẻ kinh nghiệm để hỗ trợ phát triển cá nhân/nghề nghiệp. Tập trung vào cải thiện kỹ năng cụ thể, thường ngắn hạn, định hướng giải pháp. Cung cấp lời khuyên chuyên môn để giải quyết vấn đề cụ thể của doanh nghiệp. Đào tạo theo chương trình có sẵn, tập trung vào kiến thức hoặc kỹ năng cụ thể.
Mục tiêu Phát triển toàn diện, định hướng dài hạn. Cải thiện hiệu suất trong lĩnh vực cụ thể. Giải quyết vấn đề cụ thể, tối ưu hóa quy trình. Trang bị kiến thức hoặc kỹ năng mới.
Cách tiếp cận Cá nhân hóa, dựa trên mối quan hệ, chia sẻ kinh nghiệm. Hướng dẫn mentee tự tìm giải pháp qua đặt câu hỏi. Đưa ra giải pháp trực tiếp dựa trên chuyên môn. Dạy học theo chương trình cố định, ít cá nhân hóa.
Thời gian Dài hạn (tháng/năm). Ngắn hạn (vài tuần/tháng). Ngắn hạn, theo dự án. Ngắn hạn, theo khóa học.
Vai trò Mentor là người hướng dẫn, chia sẻ kinh nghiệm, truyền cảm hứng. Coach là người thúc đẩy, không nhất thiết cần kinh nghiệm trong lĩnh vực. Consultant là chuyên gia, cung cấp giải pháp cụ thể. Trainer là giáo viên, truyền đạt kiến thức có hệ thống.
Phù hợp với Cá nhân/doanh nghiệp cần định hướng lâu dài. Cá nhân/doanh nghiệp muốn cải thiện kỹ năng cụ thể. Doanh nghiệp cần giải pháp nhanh cho vấn đề cụ thể. Nhóm/cá nhân cần học kỹ năng hoặc kiến thức mới.
 

------------------------------------------------------------------------------

  • Mentorship phù hợp với những người hoặc tổ chức cần sự hướng dẫn dài hạn, xây dựng mối quan hệ sâu sắc, và phát triển toàn diện.
  • Coaching lý tưởng cho việc cải thiện kỹ năng cụ thể trong thời gian ngắn.
  • Consulting phù hợp khi cần giải pháp chuyên môn nhanh chóng cho vấn đề cụ thể.
  • Training hiệu quả khi cần đào tạo kiến thức hoặc kỹ năng mới cho một nhóm lớn.

Tùy thuộc vào mục tiêu, nguồn lực, và nhu cầu, bạn có thể chọn mô hình phù hợp. Mentorship nổi bật nhờ tính cá nhân hóa và khả năng xây dựng mối quan hệ lâu dài, đặc biệt trong các doanh nghiệp khởi nghiệp hoặc phát triển lãnh đạo.

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây