VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

B2C và D2C khác nhau ra sao?

Phân tích về sự khác biệt giữa B2C (Business-to-Consumer) và D2C (Direct-to-Consumer), điểm mạnh, điểm yếu của từng mô hình, khả năng áp dụng đồng thời hai mô hình kinh doanh này
B2C và D2C là gì

Phân tích về sự khác biệt giữa B2C (Business-to-Consumer)D2C (Direct-to-Consumer), điểm mạnh, điểm yếu của từng mô hình, khả năng áp dụng đồng thời hai mô hình, và cách thế giới đã triển khai bán hàng như thế nào?

1. Khác biệt giữa B2C và D2C

Tiêu chí B2C (Doanh nghiệp bán cho khách hàng cá nhân) D2C (Trực tiếp đến khách hàng cá nhân)
Định nghĩa Doanh nghiệp bán sản phẩm/dịch vụ cho người tiêu dùng qua nhiều kênh (trực tiếp hoặc trung gian). Doanh nghiệp bán trực tiếp cho người tiêu dùng, không qua trung gian (nhà phân phối, bán lẻ).
Kênh bán hàng Qua cửa hàng vật lý, sàn TMĐT (Shopee, Amazon), đại lý, hoặc website riêng. Chủ yếu qua website riêng, ứng dụng di động, hoặc mạng xã hội của thương hiệu.
Vai trò trung gian Có thể có (nhà phân phối, siêu thị, đại lý). Không có, doanh nghiệp tự kiểm soát toàn bộ quy trình.
Mối quan hệ khách hàng Gián tiếp hoặc trực tiếp, tùy kênh bán hàng. Trực tiếp, thương hiệu tương tác gần gũi với khách hàng.
Ví dụ Unilever bán qua siêu thị, Shopee cho người tiêu dùng. Nike bán qua website Nike.com, Glossier qua Instagram.

B2C là mô hình rộng, bao gồm cả bán qua trung gian lẫn trực tiếp, trong khi D2C là một nhánh của B2C, tập trung vào bán trực tiếp từ thương hiệu đến khách hàng, loại bỏ trung gian.

2. Điểm mạnh và điểm yếu giữa hai hình thức bán hàng B2B và D2C

Bán hàng B2C

  • Điểm mạnh:
    • Phạm vi tiếp cận rộng: Sử dụng nhiều kênh (cửa hàng, sàn TMĐT) để tiếp cận đông đảo khách hàng.
    • Tận dụng cơ sở hạ tầng sẵn có: Hợp tác với nhà phân phối, đại lý giúp giảm chi phí vận hành và mở rộng nhanh.
    • Đa dạng hóa rủi ro: Không phụ thuộc vào một kênh bán hàng duy nhất.
  • Điểm yếu:
    • Kiểm soát thương hiệu hạn chế: Trung gian có thể làm sai lệch thông điệp hoặc giảm trải nghiệm khách hàng.
    • Chi phí cao: Phải chia lợi nhuận cho nhà phân phối, đại lý (thường 20-50% giá bán).
    • Phụ thuộc vào đối tác: Nếu trung gian hoạt động kém, doanh nghiệp bị ảnh hưởng.

Bán hàng D2C

  • Điểm mạnh:
    • Kiểm soát toàn diện: Thương hiệu tự quản lý giá, trải nghiệm khách hàng, và thông điệp tiếp thị.
    • Lợi nhuận cao hơn: Loại bỏ trung gian, giữ lại toàn bộ biên lợi nhuận.
    • Dữ liệu khách hàng: Thu thập thông tin trực tiếp từ người mua để cá nhân hóa sản phẩm/dịch vụ.
    • Xây dựng lòng trung thành: Tương tác trực tiếp giúp tạo mối quan hệ bền chặt với khách hàng.
  • Điểm yếu:
    • Chi phí ban đầu lớn: Đầu tư vào website, marketing, logistics để tiếp cận khách hàng.
    • Phạm vi hạn chế: Phụ thuộc vào khả năng tự quảng bá, khó cạnh tranh với các thương hiệu lớn trên sàn TMĐT.
    • Yêu cầu vận hành phức tạp: Tự quản lý kho bãi, giao hàng, và chăm sóc khách hàng.

3. Có thể áp dụng đồng thời B2C và D2C không?

Có thể ứng dụng cả hai hình thức bán hàng này, doanh nghiệp hoàn toàn có thể kết hợp cả hai mô hình để tối ưu hóa lợi thế của từng loại. Cách kết hợp:

  • Phân kênh bán hàng:
    • D2C: Bán trực tiếp qua website hoặc mạng xã hội cho khách hàng trung thành, sản phẩm độc quyền.
    • B2C: Đưa sản phẩm lên sàn TMĐT hoặc cửa hàng bán lẻ để tiếp cận khách hàng mới.
  • Phân khúc sản phẩm:
    • D2C: Tập trung vào sản phẩm cao cấp, cá nhân hóa (ví dụ: phiên bản giới hạn).
    • B2C: Bán sản phẩm phổ thông qua trung gian để tăng độ phủ thị trường.
  • Chiến lược marketing:
    • D2C: Dùng mạng xã hội, email marketing để xây dựng cộng đồng.
    • B2C: Quảng cáo qua Google Ads, hợp tác với KOLs trên sàn TMĐT.

Ví dụ thực tế tại Việt Nam:

  • Thế Giới Di Động: Bán qua chuỗi cửa hàng (B2C truyền thống) nhưng cũng phát triển website riêng (D2C) để bán trực tiếp, cung cấp ưu đãi độc quyền.
  • Biti’s: Bán qua đại lý, siêu thị (B2C) và đồng thời mở website, fanpage (D2C) để bán giày phiên bản giới hạn.

4. Thế giới đã áp dụng B2C và D2C ra sao?

B2C trên thế giới

  • Unilever: Bán sản phẩm (OMO, Dove) qua siêu thị (Walmart, Tesco) và sàn TMĐT (Amazon). Họ tận dụng mạng lưới phân phối toàn cầu để tiếp cận hàng tỷ người tiêu dùng.
  • Apple: Kết hợp cửa hàng Apple Store (B2C trực tiếp) và bán qua các nhà bán lẻ như Best Buy (B2C trung gian), giúp phủ sóng thị trường nhanh chóng.
  • Amazon: Là nền tảng B2C điển hình, kết nối doanh nghiệp với người tiêu dùng qua mô hình trung gian, nhưng cũng bán sản phẩm riêng (Amazon Basics) theo kiểu D2C.

D2C trên thế giới

  • Warby Parker (Mỹ): Bán kính mắt trực tiếp qua website, loại bỏ cửa hàng truyền thống. Họ dùng chiến lược “try at home” (dùng thử tại nhà) để thu hút khách hàng, đạt doanh thu 600 triệu USD vào 2023.
  • Glossier (Mỹ): Thương hiệu mỹ phẩm D2C nổi tiếng, bán qua Instagram và website riêng. Họ xây dựng cộng đồng khách hàng trung thành, doanh thu vượt 200 triệu USD năm 2022.
  • Allbirds (Mỹ): Bán giày bền vững trực tiếp qua website, tập trung vào trải nghiệm cá nhân hóa và giao hàng nhanh, đạt mức định giá 4,1 tỷ USD vào 2021.

Kết hợp B2C và D2C

  • Nike: Ban đầu bán qua cửa hàng bán lẻ (B2C), nhưng từ 2017 chuyển mạnh sang D2C qua Nike.com và ứng dụng Nike SNKRS. Năm 2023, doanh thu D2C của Nike chiếm 43% tổng doanh thu (18,7 tỷ USD), trong khi vẫn duy trì bán qua Foot Locker, JD Sports (B2C).
  • Adidas: Kết hợp bán qua đại lý (B2C) và đẩy mạnh D2C qua website, ứng dụng, với mục tiêu D2C chiếm 50% doanh thu vào 2025. Họ dùng dữ liệu từ D2C để cải thiện sản phẩm.

Xu hướng toàn cầu

  • Chuyển dịch sang D2C: Các thương hiệu lớn (PepsiCo, Nestlé) đang thử nghiệm D2C để tăng kiểm soát và lợi nhuận, đặc biệt sau đại dịch khi mua sắm trực tuyến bùng nổ.
  • Công nghệ hỗ trợ: Shopify, WooCommerce giúp doanh nghiệp nhỏ triển khai D2C dễ dàng, trong khi Amazon vẫn thống trị B2C trung gian.
  • Thị trường mới nổi: Tại Ấn Độ, D2C phát triển mạnh với các thương hiệu như Mamaearth (mỹ phẩm), trong khi B2C vẫn chiếm ưu thế qua Flipkart, BigBasket.
  • B2C phù hợp với doanh nghiệp muốn mở rộng nhanh, tận dụng kênh bán lẻ sẵn có, nhưng khó kiểm soát trải nghiệm khách hàng.
  • D2C lý tưởng cho thương hiệu muốn xây dựng mối quan hệ trực tiếp, tối ưu lợi nhuận, nhưng đòi hỏi đầu tư ban đầu lớn.
  • Kết hợp cả hai: Là chiến lược thông minh để vừa tăng độ phủ (B2C) vừa xây dựng thương hiệu (D2C), như Nike và Adidas đã làm thành công.

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây