VinaStrategy - Chiến Lược Doanh Nghiệp - Trang tin tổng hợp

https://vinastrategy.com

7 bước để Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp thời đại AI

Vừa qua Forbes đã đưa ra 7 bước xây dựng văn hóa doanh nghiệp thời đại AI, nhiều thách thức nhưng nếu không làm sẽ chậm chân với thời đại.
7 Bước để Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Sẵn sàng cho AI

7 Bước để Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Sẵn sàng cho AI

7 Bước để Xây dựng Văn hóa Doanh nghiệp Sẵn sàng cho AI

  • Tầm quan trọng của văn hóa AI: Để khai thác tối đa trí tuệ nhân tạo (AI), các doanh nghiệp cần xây dựng một văn hóa tổ chức thúc đẩy đổi mới, học hỏi và thích nghi với công nghệ.
  • Bảy bước thực tiễn: Bài viết đưa ra bảy bước cụ thể để tích hợp AI hiệu quả, từ vai trò lãnh đạo đến sự tham gia của nhân viên.
  • Lợi ích dài hạn: Một văn hóa sẵn sàng cho AI giúp tăng năng suất, cải thiện ra quyết định và duy trì lợi thế cạnh tranh.

Để thành công trong thời đại AI, các doanh nghiệp cần một văn hóa tổ chức hỗ trợ việc chấp nhận và sử dụng AI hiệu quả. Dưới đây là bảy bước để xây dựng văn hóa doanh nghiệp sẵn sàng cho AI, dựa trên ý kiến chuyên gia và nghiên cứu gần đây.

  1. Lãnh đạo tiên phong trong việc áp dụng AI:
    • Lãnh đạo cấp cao cần thể hiện cam kết với AI bằng cách sử dụng nó trong các quyết định chiến lược và truyền cảm hứng cho đội ngũ. Ví dụ, CEO có thể dùng AI để phân tích dữ liệu thị trường hoặc tối ưu hóa quy trình nội bộ.
    • Hành động cụ thể: Tổ chức đào tạo AI cho ban lãnh đạo, khuyến khích thử nghiệm các công cụ như phân tích dự đoán hoặc chatbot nội bộ.
  2. Xây dựng nhận thức và đào tạo toàn tổ chức:
    • Đào tạo nhân viên mọi cấp độ về cách AI hoạt động và lợi ích của nó, giúp giảm lo ngại và khuyến khích sự tò mò, sáng tạo.
    • Hành động cụ thể: Cung cấp khóa học ngắn về AI, như sử dụng các công cụ tự động hóa, và tổ chức chia sẻ về các câu chuyện thành công với AI.
  3. Khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận rủi ro:
    • Tạo môi trường an toàn để nhân viên thử nghiệm AI mà không sợ thất bại. Các dự án thử nghiệm nhỏ là cách tốt để khám phá tiềm năng AI.
    • Hành động cụ thể: Thiết lập “phòng thí nghiệm AI” nội bộ hoặc nhóm nhỏ để thử nghiệm các ứng dụng AI, như tự động hóa quy trình hoặc phân tích dữ liệu khách hàng.
  4. Tích hợp AI vào quy trình làm việc hàng ngày:
    • Đảm bảo AI trở thành một phần tự nhiên trong công việc, thay vì chỉ là công cụ bổ sung. Ví dụ, dùng AI để tự động hóa tác vụ lặp lại hoặc hỗ trợ ra quyết định.
    • Hành động cụ thể: Tích hợp công cụ AI vào phần mềm hiện có (như CRM, ERP) để nhân viên sử dụng mà không cần thay đổi lớn trong quy trình.
  5. Thúc đẩy hợp tác giữa con người và AI:
    • Nhấn mạnh rằng AI là công cụ hỗ trợ, không thay thế con người, khuyến khích nhân viên dùng AI để tăng cường năng lực.
    • Hành động cụ thể: Tạo nhóm làm việc kết hợp, nơi nhân viên và AI cùng giải quyết vấn đề, như AI đưa ra gợi ý và con người ra quyết định cuối cùng.
  6. Đảm bảo tính minh bạch và đạo đức trong sử dụng AI:
    • Xây dựng niềm tin bằng cách minh bạch về cách sử dụng AI, đặc biệt liên quan đến dữ liệu cá nhân hoặc ra quyết định. Đặt ra các nguyên tắc đạo đức rõ ràng.
    • Hành động cụ thể: Ban hành chính sách sử dụng AI, tổ chức thảo luận về đạo đức AI, và tuân thủ các quy định như Luật An ninh mạng Việt Nam hoặc GDPR.
  7. Đo lường và tôn vinh thành công:
    • Theo dõi tác động của AI qua các chỉ số cụ thể (tiết kiệm chi phí, tăng năng suất, cải thiện trải nghiệm khách hàng) và công nhận những nhóm hoặc cá nhân sử dụng AI hiệu quả.
    • Hành động cụ thể: Thiết lập KPI liên quan đến AI, tổ chức giải thưởng nội bộ cho sáng kiến AI thành công, và chia sẻ câu chuyện thành công trên toàn công ty.

Tầm quan trong của Văn hóa doanh nghiệp trong thời đại AI

  • Tầm quan trọng của văn hóa: Theo McKinsey, các công ty có văn hóa sẵn sàng cho công nghệ đạt lợi nhuận cao hơn 60% so với đối thủ. Văn hóa AI không chỉ là công nghệ mà còn là thay đổi tư duy và hành vi tổ chức.
  • Thách thức: Lo ngại AI thay thế công việc có thể gây trở ngại. Doanh nghiệp cần truyền thông rõ ràng rằng AI là công cụ tăng cường năng lực.
  • Ví dụ thực tiễn: IBM dùng Watson trong quản lý nhân sự để dự đoán nhu cầu tuyển dụng, trong khi Salesforce dùng Einstein AI để cá nhân hóa trải nghiệm khách hàng, cho thấy tích hợp AI mang lại lợi thế cạnh tranh.

Trong bối cảnh hiện nay sẽ ra sao!

  • Sự bùng nổ AI: Với các mô hình như ChatGPT, Grok, và Gemini, các doanh nghiệp toàn cầu đang chạy đua tích hợp AI. Gartner dự đoán đến năm 2027, hơn 70% doanh nghiệp lớn sẽ dùng AI trong ít nhất một quy trình kinh doanh.
  • Tác động toàn cầu: Các ngành tài chính, bán lẻ, y tế, và sản xuất dẫn đầu trong áp dụng AI, nhưng chỉ những công ty có văn hóa phù hợp mới tận dụng được tối đa tiềm năng.
  • Vai trò lãnh đạo: Lãnh đạo cần đầu tư vào công nghệ, thay đổi cách tổ chức vận hành, từ tuyển dụng nhân tài AI đến tái cấu trúc quy trình.

Môi trường tại Việt Nam và Hướng áp dụng cho Doanh nghiệp Việt Nam

  1. Thực trạng áp dụng AI:
    • Việt Nam đang trong giai đoạn chuyển đổi số mạnh mẽ, được thúc đẩy bởi Chiến lược Quốc gia về Phát triển Kinh tế Số và Xã hội Số đến năm 2025, tầm nhìn 2030. Các ngành như fintech, thương mại điện tử, và logistics đang dẫn đầu trong việc áp dụng AI.
    • Các doanh nghiệp lớn như FPT, VNG, và Viettel đã tích hợp AI vào các sản phẩm như trợ lý ảo, phân tích dữ liệu khách hàng, và tối ưu hóa chuỗi cung ứng. Ví dụ, FPT.AI cung cấp giải pháp xử lý ngôn ngữ tự nhiên (NLP) cho doanh nghiệp Việt.
    • Các startup fintech như MoMo, ZaloPay, và Tiki sử dụng AI để phân tích hành vi người dùng, đề xuất sản phẩm, và phát hiện gian lận trong thanh toán không tiền mặt.
    • Tuy nhiên, doanh nghiệp vừa và nhỏ (SME) chiếm hơn 95% tổng số doanh nghiệp tại Việt Nam, thường thiếu nguồn lực tài chính và nhân sự để áp dụng AI một cách toàn diện.
  2. Thách thức:
    • Thiếu nhân sự AI: Theo báo cáo của VietnamWorks, Việt Nam thiếu hụt nghiêm trọng nhân sự có kỹ năng AI, với chỉ khoảng 10.000 chuyên gia công nghệ đủ trình độ (tính đến 2023).
    • Hạn chế về hạ tầng: Nhiều doanh nghiệp SME thiếu cơ sở hạ tầng công nghệ (như máy chủ, dữ liệu lớn) để triển khai AI.
    • Kháng cự văn hóa: Nhân viên ở một số doanh nghiệp lo ngại AI sẽ thay thế công việc, đặc biệt trong các ngành như sản xuất hoặc dịch vụ khách hàng.
    • Quy định pháp lý: Luật An ninh mạng (2018) và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân tại Việt Nam yêu cầu doanh nghiệp đảm bảo minh bạch và an toàn khi dùng AI, gây áp lực về chi phí tuân thủ.
  3. Cơ hội:
    • Thị trường tiềm năng: Với hơn 70 triệu người dùng internet và 60 triệu người dùng smartphone (2023), Việt Nam có nền tảng thuận lợi cho các ứng dụng AI trong thương mại điện tử, giáo dục, và tài chính.
    • Hỗ trợ từ chính phủ: Các chương trình như Chương trình Chuyển đổi số Quốc gia và các quỹ hỗ trợ khởi nghiệp công nghệ khuyến khích doanh nghiệp áp dụng AI.
    • Hợp tác quốc tế: Các công ty như Microsoft, AWS, và Google đang hợp tác với doanh nghiệp Việt Nam để cung cấp nền tảng AI đám mây giá rẻ, giúp SME dễ dàng tiếp cận.

Hướng áp dụng 7 bước cho doanh nghiệp Việt Nam

Để xây dựng văn hóa doanh nghiệp sẵn sàng cho AI, các doanh nghiệp Việt Nam có thể áp dụng bảy bước trên với các điều chỉnh phù hợp với bối cảnh địa phương:

  1. Lãnh đạo tiên phong trong việc áp dụng AI:
    • Áp dụng tại Việt Nam: Lãnh đạo cần tham gia các khóa đào tạo về AI từ các tổ chức như FPT, Viettel AI Lab, hoặc các chương trình quốc tế như Coursera, AWS Training. Ví dụ, lãnh đạo có thể dùng AI để phân tích dữ liệu bán hàng trên Shopee, Lazada.
    • Ví dụ thực tiễn: Tiki sử dụng AI để dự đoán xu hướng mua sắm, giúp lãnh đạo đưa ra chiến lược định giá hiệu quả.
    • Hành động cụ thể: Hợp tác với các công ty công nghệ như FPT.AI để triển khai chatbot nội bộ hoặc công cụ phân tích dữ liệu cho ban lãnh đạo.
  2. Xây dựng nhận thức và đào tạo toàn tổ chức:
    • Áp dụng tại Việt Nam: SME có thể tận dụng các khóa học AI miễn phí hoặc giá rẻ từ các nền tảng như VinAI Academy, Google Career Certificates, hoặc các chương trình của Bộ Thông tin và Truyền thông. Điều này giúp nhân viên hiểu cách AI hỗ trợ công việc, như tự động hóa báo cáo hoặc chăm sóc khách hàng.
    • Ví dụ thực tiễn: MoMo tổ chức các buổi đào tạo nội bộ để nhân viên hiểu cách AI phát hiện gian lận trong thanh toán.
    • Hành động cụ thể: Cung cấp các buổi workshop ngắn (1-2 giờ) về cách sử dụng công cụ AI như Google Analytics hoặc Zalo AI để nhân viên làm quen.
  3. Khuyến khích thử nghiệm và chấp nhận rủi ro:
    • Áp dụng tại Việt Nam: Doanh nghiệp có thể triển khai các dự án AI quy mô nhỏ, như dùng AI để phân tích phản hồi khách hàng trên mạng xã hội (Zalo, Facebook) hoặc tự động hóa quy trình nhập liệu.
    • Ví dụ thực tiễn: Viettel Money thử nghiệm AI để tối ưu hóa quy trình xác minh danh tính khách hàng (KYC).
    • Hành động cụ thể: Tạo “góc sáng tạo AI” trong doanh nghiệp, nơi nhân viên có thể đề xuất ý tưởng và thử nghiệm các công cụ AI miễn phí như Google AI Studio hoặc Hugging Face.
  4. Tích hợp AI vào quy trình làm việc hàng ngày:
    • Áp dụng tại Việt Nam: SME có thể tích hợp các giải pháp AI giá rẻ, như chatbot từ Haravan hoặc VNG Cloud, vào website bán hàng hoặc dịch vụ khách hàng. Các doanh nghiệp lớn hơn có thể dùng nền tảng như SAP SuccessFactors để quản lý nhân sự bằng AI.
    • Ví dụ thực tiễn: VinMart sử dụng AI để dự báo nhu cầu hàng hóa, tối ưu hóa kho bãi.
    • Hành động cụ thể: Tích hợp AI vào các nền tảng quen thuộc như Zoho CRM hoặc phần mềm kế toán như MISA để nhân viên sử dụng mà không cần thay đổi lớn.
  5. Thúc đẩy hợp tác giữa con người và AI:
    • Áp dụng tại Việt Nam: Doanh nghiệp cần truyền thông rằng AI hỗ trợ, không thay thế nhân viên. Ví dụ, AI có thể tự động phân loại email khách hàng, nhưng nhân viên vẫn quyết định cách xử lý.
    • Ví dụ thực tiễn: Ngân hàng VPBank dùng AI để phân tích hồ sơ tín dụng, nhưng nhân viên vẫn đánh giá rủi ro cuối cùng.
    • Hành động cụ thể: Tạo các nhóm làm việc “người + AI”, ví dụ: AI đề xuất chiến dịch marketing và nhân viên điều chỉnh nội dung cho phù hợp với thị trường Việt Nam.
  6. Đảm bảo tính minh bạch và đạo đức trong sử dụng AI:
    • Áp dụng tại Việt Nam: Doanh nghiệp cần tuân thủ Luật An ninh mạng 2018 và các quy định về bảo vệ dữ liệu cá nhân sắp ban hành. Minh bạch về cách AI sử dụng dữ liệu khách hàng sẽ xây dựng niềm tin.
    • Ví dụ thực tiễn: MoMo công khai chính sách sử dụng dữ liệu để đảm bảo khách hàng an tâm khi dùng ví điện tử.
    • Hành động cụ thể: Ban hành quy tắc sử dụng AI nội bộ, tổ chức hội thảo về đạo đức AI với sự tham gia của chuyên gia từ các tổ chức như Viện Nghiên cứu AI VinAI.
  7. Đo lường và tôn vinh thành công:
    • Áp dụng tại Việt Nam: Doanh nghiệp nên đặt KPI cụ thể, như giảm 20% thời gian xử lý đơn hàng nhờ AI hoặc tăng 15% tỷ lệ giữ chân khách hàng qua gợi ý AI. Công nhận thành tựu sẽ khuyến khích nhân viên áp dụng AI.
    • Ví dụ thực tiễn: FPT Shop thưởng cho các đội ngũ sử dụng AI để tăng doanh số bán hàng qua gợi ý sản phẩm cá nhân hóa.
    • Hành động cụ thể: Tổ chức “Ngày AI” nội bộ để chia sẻ các dự án AI thành công và trao thưởng cho nhân viên hoặc nhóm xuất sắc.

Thử nhìn nhận thực trạng và hướng đi doanh nghiệp Việt Nam

  • Tận dụng hệ sinh thái địa phương: Hợp tác với các công ty công nghệ Việt Nam như FPT, VNG, hoặc Axon để triển khai các giải pháp AI giá rẻ, phù hợp với quy mô SME.
  • Sử dụng nền tảng đám mây: Các dịch vụ như AWS, Google Cloud, hoặc VNG Cloud cung cấp công cụ AI với chi phí thấp, giúp SME vượt qua rào cản hạ tầng.
  • Tập trung vào ngành nghề đặc thù: Ví dụ, trong bán lẻ, AI có thể phân tích dữ liệu từ Shopee, Lazada để tối ưu giá bán; trong logistics, AI giúp tối ưu hóa lộ trình giao hàng.
  • Đào tạo liên tục: Hợp tác với các trường đại học (như ĐH Bách Khoa, ĐH FPT) hoặc các chương trình như Vietnam AI Lab để xây dựng đội ngũ nhân sự AI nội bộ.
  • Tăng cường truyền thông nội bộ: Sử dụng các kênh như Zalo, mạng nội bộ công ty để chia sẻ lợi ích của AI, giúp nhân viên giảm lo ngại và hào hứng hơn.

 

Việt Nam có tiềm năng lớn để áp dụng AI nhờ thị trường năng động và sự hỗ trợ từ chính phủ, nhưng doanh nghiệp cần vượt qua các thách thức về nhân sự, hạ tầng, và văn hóa. Bằng cách áp dụng bảy bước trên với các điều chỉnh phù hợp, như hợp tác với công ty công nghệ địa phương, sử dụng giải pháp giá rẻ, và tập trung vào đào tạo, doanh nghiệp Việt Nam có thể xây dựng văn hóa sẵn sàng cho AI, từ đó tăng năng suất và cạnh tranh trên thị trường quốc tế.

Tác giả bài viết: BBT Vinastrategy.com tổng hợp

Bạn đã không sử dụng Site, Bấm vào đây để duy trì trạng thái đăng nhập. Thời gian chờ: 60 giây