Start up: Làm sao bán được hàng!

1. Start up làm sao bán được hàng? Để một startup bán được hàng, cần tập trung vào các yếu tố cốt lõi sau:

a. Hiểu rõ khách hàng mục tiêu

• Nghiên cứu thị trường: Xác định ai là khách hàng tiềm năng (độ tuổi, sở thích, nhu cầu, vấn đề họ đang gặp phải). Ngày nay công cụ AI giúp rất tốt cho việc tìm hiểu hành vi khách hàng.
• Giải quyết vấn đề: Sản phẩm/dịch vụ của bạn phải giải quyết một “nỗi đau” (pain point) cụ thể mà khách hàng đang gặp. Ví dụ, nếu bạn bán phần mềm quản lý công việc, hãy chứng minh nó giúp tiết kiệm thời gian ra sao. Hay nói cách khác là đáp ứng “trên cả sự mong đợi của khách hàng” ra sao?

b. Xây dựng giá trị độc đáo (Unique Selling Proposition – USP)

• Điều gì khiến sản phẩm của bạn khác biệt so với đối thủ? Giá rẻ hơn, chất lượng tốt hơn, hay dịch vụ hậu mãi vượt trội?
• Ví dụ: Nếu bạn bán cà phê, USP có thể là “cà phê hữu cơ 100% từ nông trại địa phương” hoặc “Từ nông trại đến ly cafe”.

c. Chiến lược tiếp thị hiệu quả

• Digital Marketing: Sử dụng mạng xã hội (Facebook, TikTok, Instagram), quảng cáo Google Ads, SEO để tiếp cận khách hàng.
• Content Marketing: Tạo nội dung giá trị (blog, video) để thu hút và xây dựng lòng tin. Ngày nay có rất nhiều các bạn trẻ đột phá content và tạo nhiều cơ hội bán hàng rất tốt.
• Word of Mouth: Khuyến khích khách hàng giới thiệu bạn bè qua chương trình giảm giá, tặng thưởng.

d. Bán hàng thử nghiệm và cải thiện

• MVP (Minimum Viable Product): Ra mắt sản phẩm tối giản, thu thập phản hồi từ khách hàng, rồi cải tiến.
• A/B Testing: Thử nghiệm nhiều cách tiếp cận (giá, thông điệp quảng cáo) để tìm ra cái hiệu quả nhất.

e. Xây dựng mối quan hệ

• Chăm sóc khách hàng tốt, tạo cộng đồng xung quanh sản phẩm (ví dụ: nhóm Facebook, sự kiện offline).
• Đừng chỉ bán hàng, hãy bán “trải nghiệm”. Ngày nay không chỉ là bán hàng mà cần phải có sự trải nghiệm thì mới mong bán được hàng.

2. vậy những mô hình bán hàng thông dụng hiện nay

Dưới đây là một số mô hình bán hàng phổ biến mà các startup và doanh nghiệp đang áp dụng:

a. B2C (Business to Consumer)

• Bán trực tiếp từ doanh nghiệp đến người tiêu dùng cuối cùng.
• Ví dụ: Shopee, Tiki, các cửa hàng quần áo online.
• Đặc điểm: Tập trung vào trải nghiệm khách hàng, giá cả cạnh tranh, giao hàng nhanh.

b. B2B (Business to Business)

• Bán sản phẩm/dịch vụ cho doanh nghiệp khác.
• Ví dụ: Phần mềm quản lý nhân sự (Gusto), dịch vụ logistics (DHL).
• Đặc điểm: Quy trình bán hàng dài hơn, cần xây dựng quan hệ và chứng minh giá trị rõ ràng.

c. D2C (Direct to Consumer)

• Bán trực tiếp từ nhà sản xuất đến khách hàng, bỏ qua trung gian.
• Ví dụ: Nike bán giày qua website riêng, các thương hiệu mỹ phẩm indie.
• Đặc điểm: Kiểm soát thương hiệu tốt hơn, lợi nhuận cao hơn nhưng cần đầu tư vào marketing.

d. Subscription Model (Mô hình thuê bao)

• Khách hàng trả phí định kỳ để sử dụng sản phẩm/dịch vụ.
• Ví dụ: Netflix, Spotify, FPT Tivi các box đồ ăn giao hàng hàng tháng.
• Đặc điểm: Tạo dòng tiền ổn định, tập trung giữ chân khách hàng.

e. Freemium Model

• Cung cấp miễn phí sản phẩm cơ bản, tính phí cho tính năng nâng cao.
• Ví dụ: Dropbox (miễn phí dung lượng nhỏ, trả phí để tăng dung lượng), Canva.
• Đặc điểm: Thu hút lượng lớn người dùng, rồi chuyển đổi thành khách trả phí.

f. Marketplace Model

• Tạo nền tảng kết nối người bán và người mua.
• Ví dụ: Amazon, Lazada, Etsy.
• Đặc điểm: Thu phí hoa hồng hoặc quảng cáo, cần đầu tư vào công nghệ và quản lý.

g. Kinh doanh hệ thống (Networking model) kết hợp công nghệ

• Xây dựng hệ thống đại lý và Cộng tác viên để bán hàng, xây dựng mô hình công nghệ để kết nối, tạo viral, affiliate tốt và dễ dàng, thuận lợi.
• Ví dụ: Accesstrade, Droppii….
• Đặc điểm: Bán hàng có chia lợi nhuận cho các cộng tác viên, cho hệ thống.

3. Những bài học bán hàng đỉnh cao thành công trên thế giới

Dưới đây là một số case study nổi bật và bài học rút ra:

a. Amazon – “Khách hàng là trung tâm”

• Thành công: Từ một cửa hàng sách online, Amazon trở thành gã khổng lồ thương mại điện tử.
• Cách thức thực hiện:
  • Đặt khách hàng lên hàng đầu: Giao hàng nhanh (Amazon Prime), chính sách đổi trả dễ dàng.
  • Cá nhân hóa trải nghiệm: Gợi ý sản phẩm dựa trên lịch sử mua sắm.
  • Đầu tư dài hạn: Chấp nhận lỗ ban đầu để chiếm lĩnh thị trường.

b. Tesla – “Bán hàng không cần quảng cáo truyền thống”

• Thành công: Tesla bán xe điện mà không dựa vào quảng cáo TV, báo chí.
• Những nét nổi bật:
  • Tạo sản phẩm đột phá: Xe điện của Tesla vừa đẹp, vừa công nghệ cao.
  • Dùng sức mạnh cộng đồng: Elon Musk tận dụng Twitter để giao tiếp trực tiếp với khách hàng.
  • Trải nghiệm độc đáo: Để khách hàng tự lái thử xe tại showroom.

c. Dollar Shave Club – “Tiếp thị sáng tạo, chi phí thấp”

• Thành công: Từ startup nhỏ, Dollar Shave Club bán dao cạo râu thuê bao và được Unilever mua lại với giá 1 tỷ USD.
• Cách thực hiện:
  • Video viral: Video quảng cáo hài hước trên YouTube thu hút hàng triệu lượt xem với chi phí thấp.
  • Đơn giản hóa: Bán sản phẩm quen thuộc (dao cạo) theo cách mới (giao hàng tận nhà).
  • Tập trung vào giá trị: Giá rẻ hơn so với đối thủ lớn như Gillette.

d. Apple – “Bán cảm xúc, không chỉ sản phẩm”

• Thành công: Apple biến iPhone thành biểu tượng phong cách sống.
• Đi đến sự thành công:
  • Thiết kế đẳng cấp: Sản phẩm đẹp, dễ dùng, tạo cảm giác “sang chảnh”.
  • Storytelling: Quảng cáo của Apple kể câu chuyện về sáng tạo, tự do.
  • Cộng đồng trung thành: Tạo hệ sinh thái (iPhone, Mac, iPad) giữ chân khách hàng.

e. Warby Parker – “Thử nghiệm tại nhà”

• Thành công: Startup kính mắt này cạnh tranh với các thương hiệu lớn bằng cách cho khách thử kính miễn phí tại nhà.
• Bài học rút ra:
  • Loại bỏ rào cản: Mua kính online thường khó chọn, họ giải quyết bằng cách gửi 5 cặp kính để thử.
  • Giá trị xã hội: Mua 1 kính, tặng 1 kính cho người cần – tạo thiện cảm với khách hàng.
  • Tiếp cận trực tiếp: Bỏ qua trung gian, giảm giá thành.

Qua đó chúng ta thấy Startup cần phải có nhiều bài học cần rút ra:

• Với startup, hãy bắt đầu nhỏ, thử nghiệm nhanh, và lắng nghe khách hàng.
• Chọn mô hình bán hàng phù hợp với sản phẩm và thị trường của bạn.
• Học hỏi từ các “ông lớn”, nhưng đừng sao chép – hãy tìm cách làm riêng của mình.